بشود . موضوع بحث لفظى - با آن كيفيتى كه ما مطرح مىكنيم - امر اضطرارى نيست بلكه دليل امر اضطرارى ، مورد بحث است و مىخواهيم ببينيم آن دليل ، امر اضطرارى را چگونه مطرح كرده و چه مقدار به آن ارزش داده است ؟
مقدّمهء سوم : عناوينى كه در مسألهء اجزاء مورد بحث قرار گرفتهاند
مرحوم آخوند در اينجا بعضى از عناوين را - كه در مسألهء اجزاء مطرح كرده - مورد بحث قرار داده است « 1 » و ديگران نيز از ايشان تبعيت كردهاند . ما نيز اشارهاى به اين بحثها مىكنيم اگرچه آنچنان هم بحثهاى مفيدى نيستند .
1 - عنوان « على وجهه »
آيا معناى كلمهء « على وجهه » در عبارت « الإتيان بالمأمور به على وجهه . . . » چيست ؟ سه احتمال وجود دارد : احتمال اوّل : مراد اين باشد كه مأمور به را با تمام خصوصياتى كه در مورد آن درنظر گرفته شده است اتيان كند . ظاهراً معناى « على وجهه » همين باشد . احتمال دوّم : مراد اين باشد كه مأمور به را با تمام خصوصياتى كه شرعاً در آن اعتبار دارد اتيان كند ، در مقابل خصوصياتى كه عقلًا معتبر است ، مثل قصد قربت ، بنا بر مبناى مرحوم آخوند كه مىفرمود : اگر قصد قربت بهمعناى داعى الأمر باشد ، داعى الأمر نمىتواند در رديف اجزاء و شرايط مأمور به قرار گيرد بلكه اين چيزى است كه عقل به
هامش
( 1 ) - كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 124 - 127