بررسى كلام مشهور مراد مشهور ، همين احتمال دوم است . بنابراين مشهور در حقيقت دو ادّعا دارند :
يك ادّعاى سلبى و يك ادّعاى اثباتى . ادّعاى سلبى : وقوع امر در يكى از اين دو موقعيت ، باعث مىشود كه امر ، ظهور اوّلى خود را از دست بدهد يعنى ظاهر در بعث وجوبى نباشد . ادّعاى ايجابى : وقوع امر در يكى از اين دو موقعيت ، باعث مىشود كه امر ، ظهور در خصوص اباحه - كه يكى از معانى مجازى امر است - پيدا كند . حال ببينيم آيا كدام يك از اين دو ادّعاى مشهور ، مورد قبول است ؟ به نظر ما ادّعاى اوّل مشهور قابل قبول است و وقوع امر در يكى از اين دو موقعيت ، سبب از بين رفتن ظهور اوّلى امر خواهد شد ولى ادّعاى دوم آنان تمام نيست بلكه پس از رفتن ظهور اوّلى ، هيچ ظهورى جايگزين آن نشده و امر داراى اجمال و ابهام خواهد شد . اين مطلب ، همان چيزى است كه مرحوم آخوند اختيار كرده است كه توضيح آن در ضمن بحث از نظريهء مرحوم آخوند مطرح خواهد شد .
4 - نظريهء مرحوم آخوند
مرحوم آخوند مىفرمايد : همهء اقوالى كه در ارتباط با اين مسئله مطرح شد - حتى مشهور - به موارد استعمال تمسك كردهاند و توجه نداشتهاند كه موارد استعمال ، داراى خصوصيات و قرائنى است كه مسئله را روشن كرده است . مثلًا مشهور استدلال كردهاند به اينكه اگر مريضى به طبيب مراجعه كرد و طبيب تشخيص داد كه بيمارى مهمى دارد و نسخهاى به او داد و گفت : « فلان غذا را نخور » ، و اين شخص پس از مدتى كه معالجه كرد ، بهبودى پيدا كرد و نزد طبيب آمد و طبيب مشاهده كرد بيمارى او بر طرف شده است لذا به او گفت : « اكنون آن غذا را بخور » پيداست كه مقصود طبيب اين نيست كه آن شخص را ملزم به خوردن آن غذا كند