توجيه بعضى از نحويين
بعضى از نحويين وقتى ملاحظه كردهاند در اينجا معناى پنجمى وجود ندارد كه مركّب براى آن وضع شده باشد توجيه بدترى ذكر كرده و گفتهاند : « مفاد مجموعِ مركّب ، همان مفاد هيئت جملهء خبريه است » . معناى اين عبارت اين است كه هوهويت يا نسبت - كه مفاد هيئت جملهء خبريه بود - به دو وسيله در اختيار مستمع قرار مىگيرد : يكى به وسيلهء هيئت جملهء خبريه و ديگرى به وسيلهء مجموع مركّب . سپس گويا به آنان اعتراض شده كه چه نيازى به اين معنا وجود دارد ؟ جواب دادهاند : اين مثل الفاظ مترادف است . يعنى همانطور كه الفاظ ، متعددند و معنا واحد است در اينجا نيز دالّ بر نسبت يا هوهويت ، دو چيز است : يكى هيئت جملهء خبريه و ديگرى مجموع مركّب . اينان براى فرار از اشكال اوّل - كه مجموعِ مركّب براى چه چيزى وضع شده است - اين حرف را زدهاند . « 1 » اشكال بر توجيه بعض نحويين : اين كلام بعض نحويين باطل است زيرا : اوّلًا : مسألهء ترادف ، مورد اشكال است و بعضى از محقّقين معتقدند : الفاظى كه