اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 34

شامل همه مىشود ، عنوانش « إذا قمتم إلى الصّلاة » است بدون فرق بين واجد ماء و فاقد ماء . ولى مىگويد : وقتى خواستيد آن نماز مأمور به عمومى را انجام دهيد ، در درجهء اوّل وضو بگيريد و اگر آب نبود تيمّم كنيد . آيا اين معنايش اين است كه در مورد تيمّم امر خاصى داريم ؟ خير ، آيه مىخواهد بگويد : اين صلاة مأمور به نسبت به جميع ، خصوصيتش اين است كه اگر انسان واجد الماء باشد بايد وضو بگيرد و اگر فاقد الماء شد بايد تيمّم كند . اين مسئله به واجد الماء و فاقد الماء تمام نمىشود بلكه در مورد حالات مختلفى كه در اجزاء نماز وجود دارد - مثل نماز نشسته ، خوابيده و . . . - نيز مطرح است . آيا ما مىتوانيم ملتزم شويم كه براى هريك از حالات مختلف نماز و اجزاء آن ، امر مستقلى وجود دارد ؟ در ارتكاز متشرّعه هم اين معناست كه اگر از واجد الماء سؤال كنند شما چه تكليفى را امتثال مىكنيد ؟ مىگويد : تكليف « أقيموا الصلاة » را ، و اگر از فاقد الماء هم اين سؤال را بپرسند ، همين جواب را خواهد داد . همين‌طور در تمام حالات مختلف نماز ، نسبت به شرايط و اجزاء نماز ، همهء مكلّفين خود را امتثال‌كنندهء « أقيموا الصّلاة » مىدانند . در اوامر ظاهريه نيز همين‌طور است . مثلًا در باب استصحاب ، صحيحهء زراره وقتى مىخواهد مسألهء استصحاب را بيان كند ، لحنش اين است كه با توجه به آيهء شريفهء « يا أيّها الّذين آمنوا إذا قمتم إلى الصّلاة . . . » « 1 » مىگويد : « كسى كه يقين به وضو داشته و الآن شك در بقاء دارد ، نبايد يقين را با شك نقض كند » يعنى « او الآن با وضوست » . صحيحهء زراره مىخواهد بگويد : « همان شرطيتى را كه آيهء وضو براى وضو مطرح مىكند ، براى او حاصل است و لازم نيست وضوى ديگرى