تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 31

مساهمون:

ص٣١
حضرت استاد « دام ظلّه » ضمن ردّ اشكالات تعريف امام خمينى رحمه الله و پذيرفتن اشكالات وارد بر ساير تعاريف ، به دفاع از تعريف امام خمينى رحمه الله پرداخته و تعريف ايشان را بهترين و محكم‌ترين تعاريف براى علم اصول مىدانند .

3 - ثواب و عقاب در واجب نفسى و غيرى :

يكى از مسائلى كه در كفايه و كتب اصولى ديگر ، در ذيل بحث واجب نفسى و غيرى مطرح شده مسألهء ثواب و عقاب در واجب نفسى و غيرى است . مرحوم آخوند مىفرمايد : يكى از فرق‌هاى واجب نفسى و غيرى اين است كه در واجب نفسى ، ثواب و عقاب مطرح است ولى در واجب غيرى مطرح نيست . در اينجا در رابطه با طهارات سه‌گانه ، نسبت به امورى كه مشروط به اين طهارات است اشكال مهمّى مطرح شده و آن اين است كه واجبات غيريه ، از واجبات توصّليه مىباشند و قصد قربت در آنها اعتبار ندارد ، زيرا واجبات غيريه ، وجودشان كالعدم است و چيزى كه وجودش كالعدم است نمىتواند مقرّب باشد . درحالىكه طهارات سه‌گانه با وجود اينكه واجب غيرى هستند ، قصد قربت در آنها معتبر است . حضرت استاد « دام ظلّه » در اينجا تحقيق مبسوطى در زمينهء ثواب و عقاب مطرح كرده سپس به بررسى اشكال فوق پرداخته مىفرمايد : بعضى از محقّقين خواسته‌اند راهى براى اثبات عباديت طهارات سه‌گانه درست كنند . مرحوم عراقى خواسته است از راه امر غيرى عباديت طهارات سه‌گانه را درست كند . مرحوم نائينى معتقد است : « امر ، همان‌طور كه نسبت به اجزاء انبساط و تبعّض پيدا مىكند ، نسبت به شرايط هم انبساط و تبعّض پيدا كرده و هر شرطى به تنهايى متعلّق بعض الامر قرار مىگيرد ، در نتيجه امر متعلّق به شرايط ، همان امر نفسى متعلّق