وجه الحديث يعنى الذى يظهر للرأى منه . و ابو عبيده گويد وجه زائد است ، اما اين صحيح نيست زيرا در كلام خدا هيچ سخنى بىحكمت نباشد . و يبقى وجه ربك يعنى همه چيز فانى مىشود و ما يعرف من قدرة الله تعالى ميماند هكذا قال السهيلى اما حقيقت آنست كه هر ممكنى زوج تركيبى است و وجود وجه الله است و ماهيت وجه نفسه .
اشعرى گويد : وجه و عين هر يك صفتى از صفات الله است غير معقول راى ما ؛ و اين عجب است و در عربى اين هر دو معنى دارد و كسى در معنى آنها تأمل نكرد . اما مؤمن بر عقيده خود از شك و تشبيه نمىترسيد ، و كافر آن را مناقض چيزى ندانست با آنكه انكم و ما تعبدون من دون الله حصب جهنم را تناقض دانستند و وجه الله را منافى ليس كمثله شىء ندانستند پس معلوم مىشود از اين تشبيه نفهميدند و باستعاره حمل كردهاند . نور هم ظهور و انكشاف حقايق الهيه است از ظلمات دلهاى جاهل .
نكته 980
شيخ اجل ابن سينا را در تعليقات كلامى در غايت اتقان است كه ان الاشياء كلها واجبات للاول تعالى و ليس هناك امكان البتة ( نقل از ج 1 اسفار ص 29 ط 1 ) . اين همانست كه متوغلان در توحيد فرمودهاند : التوحيد اسقاط الاضافات كه غايت قصواى سالكان ، اسقاط اضافات و خروج از عالم پندار و اعتبار كه عالم غرور است بسوى حقيقت و دار القرار است هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن . با اين كلام كامل شيخ براى مطالبى كه در فلسفه رائج مشاء در كتب خود عنوان كرده است محملى بايد فتدبر .
اگر اولين و آخرين را در نزد اكمه بگذرانى و از او بپرسى اين زيد است ؟ گويد ممكن است كه باشد چون بينا نيست حكم به وجوب ندارد با اين كه در متن خارج يا وجوب وجود