در مكه سايه نبود . يكى در هفتم جوزاء كه هفتم خرداد است ، و ديگر بيست و چهارم سرطان كه بيست و چهارم تير است . در اين دو روز در اول ظهر حقيقى مكه هر كس در ساير بلاد روبهروى آفتاب بايستد ، مواجه قبله و به سمت آن خواهد بود . و يا اگر شاخصى در زمين نصب كنند خط ظل شاخص سمت قبله مىباشد .
زمان رسيدن خورشيد به سمت رأس مكه به حسب اختلاف آفاق متفاوت است و ما چند شهرى را كه در بعد از ظهر آنها خورشيد به سمت رأس مكه ميرسد حساب كرده در اينجا مى - نگاريم . و امروز كه وسيله و آلت راديو و تلگراف در كار است ، تعيين سمت قبله بلاد خيلى آسانست زيرا در آن دو روز به محض رسيدن شمس به سمت رأس مكه چون با اين آلات رسانه اعلام شود هر كس در هر جا مواجه شمس باشد مواجه قبله حقيقى است و ظل شاخص و اظلال اشخاص خط سمت واقعى قبله مىباشند . تفصيل اين مباحث را در دروس معرفت وقت و قبله و فصل 29 سى فصل نگارنده طلب بايد كرد .
اما آن چند شهر موعود ، بعضى بيش از يكساعت است چون مشهد رضا عليه السلام و كرمان هر يك ، يكساعت و نوزده دقيقه بعد از ظهر ، شيروان يكساعت و دوازده ، قائن يكساعت و هفده ، سبزوار يكساعت و يازده ، بجنورد يكساعت و ده دقيقه .
و بعضى يكساعت چون شاهرود . و بعضى كمتر از ساعت چون آمل و دماوند هر يك 49 دقيقه بعد از ظهر ، اردبيل 34 ، اصفهان 47 ، اهواز 37 ، بروجرد 36 ، نجف و كربلا و بغداد هر يك 18 ، قزوين 41 ، بندرعباس و خوانسار هر يك 42 ، دامغان و يزد هر يك 58 ، زنجان و دزفول و همدان هر يك 35 ، سارى 53 ، شيراز 51 ، بابل 50 ، تهران 46 ، قم 44 ، رشت 39 ، كرمانشاه 29 ، خوى 26 ، تبريز 25 دقيقه بعد از ظهر .
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 652
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٦٥٢