تفسير صافى در ضمن آيه ياد شده كلما نضجت جلودهم آورده است : فى الاحتجاج عن الصادق عليه السلام انه سئل ابن ابى العوجاء عن هذه الايه فقال ما ذنب الغير ؟ قال : ويحك هى هى و هى غيرها .
قال : فمثل لى فى ذلك شيئا من أمر الدنيا ، قال : نعم ارأيت لوان رجلا أخذ لبنة فكسرها ثم ردها فى ملبنها فهى هى و هى غيرها .
و نيز در بحار روايت شدهاست كه قيل لابى عبد الله عليه - السلام كيف تبدل جلودهم غيرها الحديث ( ج 3 ص 373 ط 1 )
در وجه تعبير به جلود دقت بسيار بايد و از تمثيل مذكور اعنى مبتلاى به ماليخوليا ، خلود اهل نار و عذاب دائمى آنان از خودشان دانسته مىشود . و بايد توجه داشتهباشى كه انسان بصور وحوش گوناگون در آمده از حقيقت و واقعيت انسان بدر نمى - رود به اين معنى كه انسانست كه به فلان صورت حيوانى درآمده است مثلا خودش مىداند كه انسان ميمون است و ادراك مىكند كه از كمال خود دور مانده است و ديگران بدان رسيدهاند از اين فقدان متالم است حتى مرگ طلب مىكند و لكن لا يموت فيها و لا يحيى . قوله سبحانه :
إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي عَذابِ جَهَنَّمَ خالِدُونَ لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَ هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ وَ نادَوْا يا مالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنا رَبُّكَ قالَ إِنَّكُمْ ماكِثُونَ
. ( زخرف 75 - 78 ) و ما ظلمناهم فرمايد حرمان نيست فقدان است زيرا هيچكس محروم نيست هر كس به اندازه كشت خود بهره مىبرد ليس للانسان الا ما سعى . چنان كه گفتهايم انسان مختار خلق شده است اگر هيچ در راه تحصيل نرفته است واجد كمالى نخواهد شد و بدان حد كه در راه كسب سعى كردهاست ان الله لا يضيع اجر من أحسن عملا . و از اين اشارت متنبه شدهاى كه اشكال قسر در خلود پيش نمىآيد مثلا گفته شود كه خلود بر خلاف طبيعت نوعيه انسانى است و اين قسر دائم است فتدبر . بلى در حول و حوش اين موضوع سؤالات و