حاصرين .
ظاهر گفتار ابن كمونه مشعر است كه استنباط برهان ترسى از خود شيخ اشراق باشد .
برهان دوم كه خواجه در تجريد آورده است آن هم در حقيقت برهان ترسى و سلمى است . عبارتش اين است و تشترك الاجسام فى وجوب التناهى . . . لحفظ النسبة بين ضلعى الزاوية و ما اشتملا عليه مع وجوب اتصاف الثانى به ( اول فصل ثالث از مقصد ثانى در جواهر و اعراض ) .
جناب استاد علامه شعرانى قدس سره الشريف در شرح آن فرمود ( ص 215 ) : دليل دوم بر اين كه بعد غير متناهى محال است آنكه ميان دو ضلع زاويه و وتر آن كه دو ضلع آن را در بردارد نسبت محفوظ است و وتر زاويه متناهى است پس بايد دو ضلع آن هم متناهى باشد و اين برهان را برهان سلمى گويند
شيخ بهائى عبارت خواجه را در كشكول ( ص 301 ط نجم الدوله ) نقل كرده است و اعتراضى از شارح جديد را بر آن حكايت كرد و سپس در رد اعتراضش بيانى دارد ، طالب بدان رجوع كند . و عبارت خواجه كه فرمود « مع وجوب اتصاف الثانى » در طبع مذكور كشكول ، اتصاف به الصاق تحريف شده است .
ج - برهان سيد سمرقندى : اما برهانى كه شيخ بهائى از سيد سمرقندى در كشكول نقل كرده است اين است ( اواخر ج 3 ط نجم الدوله ص 351 ) :
برهان للسيد السمرقندى على امتناع اللاتناهى فى جهة :
نخرج من نقطة - ا - خط - اد - الغير المتناهى . و نفصل منه خط - ا ب - و نرسم عليه مثلث - ابح - المتساوى الاضلاع .
و نصل بين - ح - و كل من النقاط الغير المتناهية المفروضة فى خط - اد - الغير المتناهى به خط ، فكل من تلك الخطوط وتر
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 498
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٤٩٨