تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 485

مساهمون:

ص٤٨٥
كه 121 مىشود لذا سى را از 121 كم مىكنيم مىشود 90 پس با زاى ص كه نود است از فوق جدول ، و سى كه ل است از يمين جدول كه مجموع آن 120 است طلب مىكنيم ، پس حرف ر را مىيابيم كه شنبه اول سال وسطى است فتبصر و اغتنم .

نكته 679

محقق خواجه نصير الدين طوسى در باب هجدهم بيست باب در معرفت اسطرلاب كه در معرفت عمل كردن بر صفيحهء آفاقى است ، در تحصيل ساعات زمانى از ارتفاع فرمايد : اما اگر اسطرلاب مجيب نبود شكل ربعى بايد كشيد الخ . اين كمترين حسن حسن‌زاده آملى در بيان آن گويد : بايد در اين صورت تدبير علمى به كار برد تا به اندازه - ه ط - از خط عضاده تحصيل كرد و آن خط - ه ك - است . زيرا قوس - ك ط - به مركز - ه - ترسيم مىشود و - ه ك ، ه ط - هر دو نصف قطر دائره‌اى هستند كه - ط ك - قوس آن دائره است . حال گوييم كه دو مثلث - ه ح ط ، ه ر ب - متشابه‌اند و - ه ب - سهم قوس النهار فرض مىشود مطلقا به تقريب ، و - ه ط - جيب ترتيب دائر و تعريف آن اين است كه چون نقطه‌اى بر قوسى فرض كنند ، و از آن نقطه بر وتر آن قوس عمودى اخراج كنند ،