امين الاسلام طبرسى در تفسير عظيم الشان مجمع البيان آورده است كه : روايت شده است مردى يهودى از على بن ابى طالب عليه السلام مدت درنگ اصحاب كهف در كهف را پرسيد ، امام مطابق قرآن ( سيصد و نه سال ) پاسخش داد ، يهودى گفت : ما در كتاب خود سيصد سال يافتهايم ، امام فرمود : آنچه من گفتم سال قمرى است و آنچه شما ميگوييد سال شمسى .
( روى ان يهوديا سأل على بن ابى طالب عليه السلام عن مدة لبثهم فاخبر بما فى القرآن ، فقال : انا نجد فى كتابنا ثلاثمائة فقال عليه السلام : ذاك بسنى الشمس و ذاك بسنى القمر . )
تفاوت سال شمسى و قمرى در سيصد سال نه سال و دو ماه و چند روز مىشود كه معمولا اگر ذكر كسور معتنى به نباشد اسقاط مىكنند . و اين محاسبه ايست صحيح در مقدار تفاوت سنه شمسى و قمرى در سيصد سال .
عجب اينكه فخر رازى در تفسير كبير مفاتيح الغيب گويد : برخى سيصد سال را شمسى دانستهاند و سيصد و نه سال را قمرى و اين مشكل است چه به حساب درست در نمىآيد .
( قال بعضهم : كانت المدة ثلاثمائة سنة من السنين الشمسية ، و ثلاثمائة و تسع سنين من القمرية ؛ و هذا مشكل لانه لا يصح بالحساب هذا القول ) .
در بيان آن گوييم :
تفاوت بين سال شمسى و قمرى قريب يازده روز است و از روى تحقيق بمحاسبه زيج بهادرى چنين است :
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 364
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٣٦٤