گر انسانى به قرآن معلّم * بيان تست رحمانى مسلّم
لبانت را گشا تنها به يادش * هر آنچه جز به يادش ده به بادش
چو مردان حقيقت باش يك رو * خداگو و خداجو و خداخو
آقا روح اللّه عزيز ! انسان الهى باش گر كام تو برنيامد ، آن گه گله كن . صورت و سيرت و رفتار و گفتار حضرت پيمبر خاتم صلّى اللّه عليه و إله و سلم سرمشق است :
لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
( احزاب ، آيه 34 ) . نظام هستى را با چشم عقلانى انسانى بنگر .
انسان داراى دو دهان است : يكى دهان تن است كه همين دهان معروف است ، و ديگرى دهان روان است كه گوش انسان است . انسان از آن دهان غذاى تن مىخورد ، و از اين دهان غذاى روان كه علوم و معارف گرد مىآورد و ارتقاء روحى مىيابد .
آدمى فربه شود از راه گوش * جانور فربه شود از راه نوش
اى عزيز ! بيدار باش و در كار خود هوشيار باش و در راه كسب معارف و حقايق پايدار باش
و از همسالان خاكى دنيازدهء آلودهء بوالهوس ، سخت بيزار و بر حذر و بر كنار باش .
خداى سبحان در انسان چند جاسوس هوشيار و بيدار گماشته است تا اين صنع بوالعجب براى ابد به صورت انسان سعادتمند ، شايسته و بايسته استوار و پايدار بوده باشد : يكى چشم است ؛ يعنى قوّه باصره است كه تميز راه از چاه و غذا از غير غذا مىدهد ، و ديگر قوّه لامسه است كه در تمام بدن سريان دارد ، مثلا اگر انسان دست به غذايى دراز كرده است كه خارج از متعارف سرد يا گرم است ، قوه لامسه اجازه اخذ آن نمىدهد ، و اگر اجازه داد و انسان غذا را گرفت و بخواهد به دهان بگذارد ، جاسوس ديگرى به نام شامّه در كنار دهان دربانى مىكند ، اگر آن غذا بوى بد دارد و متعفّن است ، اجازه نهادن آن به دهان نمىدهد كه دهان است نه مزبله . و انسان بايد واردات و صادرات دهانش را مواظب باشد ، و اگر شامه اجازه داد و غذا را به دهان نهاده است جاسوس ديگر به نام ذائقه در دهان تعبيه شده است كه اگر آن غذا مزه بد دارد ، اجازه جويدن و خوردنش را نمىدهد كه غذاى مهلك است .