ص 75 ، س 16 ، قوله :
« بعد از آن إلف داد با پستان * روز و شب پيش تو دو چشمه روان » .
قوله سبحانه :
أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
« 1 » بعضى از مفسّرين « النجدين » را به خير و شر معنى كردهاند ، و بعضى ديگر به پستان تفسير كردهاند چه نجد بر وزن مجد به معنى تپه و برآمدگى و بلندى زمين است ، و اين معنى با دو پستان مادر مناسب است .
ص 75 ، س 18 ، قوله :
« چون نمودت فطام بعد دو سال * شد دگرگون ترا همه احوال » .
قوله سبحانه :
وَ الْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ . . .
« 2 » .
ص 76 ، س 7 و 8 ، قوله :
« هشت در بر تو باز بگشايند * حور و غلمان ترا به پيش آيند
تا بهر در چنان كه خواهى شاد * مىروى ناورى ز دنيا ياد » .
هشت در اشاره به هشت در بهشت است . مشاعر حيوانى هفت است :
پنج ظاهر كه حواسّ خمساند و دو باطن كه خيال و وهماند . مشاعر جمع مشعر بكسر ميم اسم آلت است و وجه آن روشن است چه هر يك آلت شعور و ادراك انسانى است . اين مشاعر هفتگانه اگر در تحت تدبير و تصرّف عقل باشند با خود عقل هشت در بهشت مىشوند ، و گرنه هفت در جهنماند .
فَادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها
« 3 » ؛
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ
« 4 » ؛
جَنَّاتِ عَدْنٍ مُفَتَّحَةً لَهُمُ الْأَبْوابُ
« 5 » . به فصل چهاردهم تذكره آغاز و انجام خواجه طوسى به تصحيح و تعليق اين بنده ، و نيز به درس بيست و يك كتاب ما
هامش
( 1 ) - سورهء بلد ، آيهء 9 - 11 .
( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 233 .
( 3 ) - سورهء نحل ، آيهء 30 .
( 4 ) - سورهء حجر ، آيهء 45 .
( 5 ) - سورهء ص ، آيهء 51 .