وگر خويش راضى نباشد ز خويش * چو بيگانگانش براند ز پيش
وگر بنده چابك نيايد به كار * عزيزش ندارد خداوندگار
وگر بر رفيقان نباشى شفيق * بفرسنگ بگريزد از تو رفيق
وگر ترك خدمت كند لشكرى * شود شاه لشكر كش از وى برى
و ليكن خداوند بالا و پست * به عصيان در رزق بر كس نبست
و في مجمع البيان للطبرسي - رضوان اللّه عليه - في تفسير قول اللّه عزّ و جلّ :
وَ اكْتُبْ لَنا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنا إِلَيْكَ قالَ عَذابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشاءُ وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ
الآية « 1 » قال :
و فى الحديث انّ النبيّ - صلّى اللّه عليه و آله - قام فى الصّلاة فقال أعرابى و هو فى الصلاة : اللهمّ ارحمنى و محمّدا و لا ترحم معنا أحدا ، فلما سلم رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - قال للأعرابى : لقد تحجّرت واسعا يريد رحمة اللّه عزّ و جل أورده البخارى فى الصحيح انتهى .
و جاء فى بعض الأخبار - كما فى باب العقل و الجهل من الوافى - : لولا أنكم تذنبون لذهب اللّه بكم و جاء بقوم يذنبون فيستغفرون فيغفر اللّه لهم .
أقول : و ذلك لأن أسماء اللّه الحسنى و صفاته العليا تقتضى مظاهر حتّى تظهر آثارها و بعض تلك الصفات العفوّ و الغفور و التّواب و نعم ما قاله الشيخ العارف فريد الدين العطّار فى هذا المعنى :
بود عين عفو تو عاصى طلب * عرصهء عصيان گرفتم زان سبب
چون بستّاريت ديدم پردهساز * هم به دست خو دريدم پردهباز
رحمتت را تشنه ديدم آبخواه * آبروى خويش بردم از گناه
و فى المقام كلام لا يدركه إلا أهل الشهود العارفون بأسرار الأخبار ، و الأولى أن نعرض عن بيانه و نطويه طيّا خوفا من أن يزلّ بعض الأقدام و ما مرت من الاشارة إليه ايجازا ففيه كفاية لمن أخذت الفطانة بيده .
هامش
( 1 ) - سورهء اعراف ( 7 ) : 157 .