اسماء شدن آن است كه حقايق وجوديه آنها صفات و ملكات نفس گردند و گرنه :
گر انگشت سليمانى نباشد * چه خاصيت دهد نقش نگينى
اگر تعليم اسماء در كريمه
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
« 1 » تعليم الفاظ و لغات باشد ، چگونه موجب تفاخر آدم و اعتلاى وى بر ملائكه خواهد بود ؟ انسانى كه به لغت بيگانه آگاهى يافته است ، فوقش اين است كه از اين حيث به پايه يك راعى عامى اهل آن لغت رسيده باشد ، و يا شايد اين حد هم صورت نپذيرد ، لذا امين الاسلام طبرسى در تفسير شريف مجمع در تفسير كريمهء
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها
فرمود : اى علمه معانى الاسماء اذ الاسم بلا معان لا فائدة فيها و لا وجه لاشارة الفضيلة بها . تا اينكه گويد : و قد روى عن الصادق عليه السّلام انه سئل عن هذه الآية فقال : الارضين و الجبال و الشعاب و الأودية ثم نظر الى بساط تحته فقال : و هذا البساط مما علمه .
غايت حركت وجودى و ايجادى انسان كامل است
در مشهد اصفى و منظر اعلاى ارباب شهود و اصحاب قلوب حركت وجوديه و ايجاديه حركت حبى است . مأخوذ از گنجينه كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لكى اعرف .
غايت حركت وجوديه كمال حقيقى حاصل براى انسان است . يعنى حركت وجوديه حركت استكمالى است كه انسان به كمال حقيقى خود برسد . چه خلقت عبث نيست و هر نوعى در راه تكامل است و به كمال
هامش
( 1 ) بقره / 32 .