قاعده مخروط مقياس باشد ، و برخى از آن بزرگتر تا سايه مقياس وارد دائره شود .
و در اين شرط پنجم خلاصه كلامش اين است كه چون سعه مشرق شمالى در آفاق شمالى به غايت رسد امكان دارد كه بين مدخل و مخرج ظل در بعضى از دوائر مرسوم بر آن سطح مستوى ، بيشتر از نصف دور باشد كه شمس لاجرم قريب به افق خواهد بود ، و چون تا حدى بر آيد كه مدخل و مخرج ظل در دائره خردتر افتد ما بين آن دو از اولى كمتر باشد ، و هكذا تا در دائره اى كه بين آن دو از نصف دور كمتر باشد و زياد مخل به موازات نباشد و عمل به تحقيق نزديكتر باشد .
تبصره :
در درس 45 دروس معرفة الوقت و القبله ، از ترسيم چندين دائره ، خط زوال و خط مشرق و مغرب تحصيل مىشود ( ص 303 ط 1 ) ، و وقت بيان آن در اين دروس نيز خواهد آمد .