تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 794

مساهمون:

ص٧٩٤
مفاتيح المغاليق مهمترين كتاب عيانى در رشته هاى ارثماطيقى است . و هم به جسم و روح در اصطلاح علم حروف آشنا شده ايم . و هم صحت اسناد كنوز الاسماء به عيانى دانسته شده است كه به غلط اسناد به شيخ بهائى داده اند ، و هر كجا در آن تخلص به عيانى آمده است تبديل به بهائى كرده اند . عيانى در كنوز الاسماء ، تخلص خود را در ضمن اشعار اشعار كرده است : يكى در همان شعر ياد شده بالا . و ديگر در اين بيت :
سر اين گنج گهر بگشودم
گوهرش بين كه عيان بنمودم
و در سه جاى كنوز الاسماء گفته است :
عمل خير به بنياد كند
از عيانى به دعا ياد كند
اى عيانى تو چو اين كشف رموز
كردى و يافته اى نقد كنوز
به عيانى همه از صدق و صفا
بكنند از ره اخلاص دعا
در اين سه بيت عيانى به بهائى تبديل شده است . علاوه اين كه سبك گفتارش از ديگر اشعارش شاهد گفتار ما است . مثلا در مفاتيح نام برده گويد :
اى كه بر اين عمل از روى وقوف
برسى ياد عيانى ميكن
چون كه مقصود بيابى زعمل
بهر او فاتحه خوانى ميكن
و به خصوص ابيات كتاب زبدة الالواح آن جناب . گفته شده است كه عيانى استاد شيخ بهائى بوده است . در دو چوب و يك سنگ ، كنوز الاسماء به شيخ بهائى نسبت داده شده است ( ط 1 ص 78 ) . كنوز الاسماء يكصد و چهار بيت است ، و اين كمترين آن را يكدوره كامل شرح كرده است . به موضوع بحث برگردم كه دستخوش الكلام يجر الكلام شده ام . يادداشتهاى فراوان در پيرامون دروس و مسائل اين كتاب داريم كه نقل آنها به روى آوردن بحث مناسب ، شايسته و سزاوار است . در درس » 108 » از جامع بهادرى در تحصيل مقدار مسافت يك درجه فلكى ارضى به شيوه عمل بنى موسى شاكر و ديگران از دانشمندان پيشين آمده بود كه : « به اعانت قطب نما بلاميلان چپ و راست ، جانب شمال يا جنوب سير كنند » .