تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 764

مساهمون:

ص٧٦٤
گزاف در دين الهى راه ندارد . و نفى كسوف شمس و قمر به موت و حيات كسى ، خود از اعظم آيات نبوت و دليل صدق آن حضرت است . آن سه سنت كه در حديث آمده است ، در مرأة العقول گويد : « إحدى السنن وجوب الصلاة للكسوف ، و الثانية عدم وجوب الصلاة و لا رجحانها على الطفل قبل أن يصلى ، و الثانية عدم نزول الوالد في قبر الولد » . يعنى يكى از آن سه سنت وجوب صلات كسوف است . و دوم عدم وجوب و رجحان آن بر طفلى كه هنوز نماز بر او واجب نشده است . و سوم عدم نزول والد در قبر ولد ( كه كراهت دارد پدر فرزندش را به خاك بسپارد ) . و السلام على من اتبع الهدى .

فلك نهم :

ذكر مطالب رئيسه رساله كه به منزلت فذلكه مباحث آنست : 1 افلاك در علم هيئت از قديم الدهر به معنى مدارات اجرام اند ، و عالم رياضى به جز آن نظر ندارد ، چنان كه ابوريحان بيرونى در قانون ، و دانشمندان ديگر در كتب و رسائلشان ، بلكه بطليموس در مجسطى تصريح كرده اند كه عالم رياضى را خطوط مجرد از افلاك مجسم كفايت است ، و بطليموس در مجسطى اصلا التفات به تجسيم افلاك ننموده است و متعرض بدان نشده است . 2 افلاك به معنى مدارات و دوائر در علم هيئت تعبير به « فلك رياضى » و « هيئت غير مجسمه » نيز مىشود . 3 تعبير به « فلك » شيواتر از تعبير به « مدار » و مانند آنست . 4 دانشمندان هيوى فلك را بر جسم كره مطلقا خواه عنصرى و خواه سماوى اطلاق كرده اند . 5 ابوريحان بيرونى « فلك » را بر دائره نصف النهار و ديگر دوائر عظام اطلاق كرده است . 6 تجسيم افلاك مسأله طبيعى است و مربوط به فلسفه است نه هيئت .