براى نقل صورت برهان از رساله « تحفة الأبرار » نخست در شكل 96 گوييم كه اين شكل همان شكل 88 درس 87 است كه به عنوان مثال نقل كرده ايم تا أشكال ديگر با قياس بدان معلوم گردند .
( شكل شماره 96 )
در اين شكل ح ك قوس سمت قبله كه مقدر زاويه مركزى ط است كه آن را زاويه انحراف قبله گويند . م ط / تفاوت عرضين . م ى / تفاوت طولين . مثلث ى م ط زاويه م قائمه است ، و ى ط وتر آنست . شكل 47 مقاله نخستين اصول به نام « شكل عروس » است . در ديوان راقم آمده است :
گهى با جيب و ظلم كار بودى
گهى شكل عروسم يار بودى
در شكل عروس مبرهن مىشود كه مجموع مربع وتر هر يك از دو زاويه حاده مساوى با مربع وتر زاويه قائمه آنست . و به عبارت ديگر هر مثلث قائم الزاويه ، مربع وتر زاويه قائمه مساوى با مجموع مربع دو ضلع آنست . خواجه طوسى در تحرير آن فرمايد :
« كل مثلث قائم الزاوية فان مربع وتر زاويته القائمة مساو لمربعى ضلعيها . » . . .
پس : مربع م ط بعلاوه مربع م ى / مربع طى . يعنى : 2 بعلاوه 1 / 3 ( ش 97 )
( شكل شماره 97 )