رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم پس از آن كه مبعوث به رسالت شد ، سيزده سال در مكه ، و چند ماه در مدينه بسوى بيت المقدس نماز مى خواند ، ولى در مكه خانه كعبه را بين خود و بيت المقدس قرار مى داد ، و اينعمل در مدينه ميسور نبود ، زيرا اگر كسى در مدينه مواجه مكه باشد ناچار بايد بيت المقدس را پشت سر قرار دهد ، و بالعكس اگر در مدينه مواجه بيت المقدس باشد پشت به مكه خواهد كرد ، اما در مكه مىتواند در طرف جنوب خانه كعبه هم به سوى كعبه باشد و هم بسوى بيت المقدس .
بيان آن اين كه عرض مكه 21 درجه و 25 دقيقه شمالى است ، و طول شرقى آن از گرنويچ 39 درجه و 50 دقيقه ، و عرض مدينه 25 درجه شمالى ، و طول آن از گرنويچ 40 درجه شرقى ، و عرض بيت المقدس 31 درجه و 47 دقيقه شمالى ، و طول آن 35 درجه و 15 دقيقه شرقى گرنويچ ، پس مكه و مدينه تقريبا در سطح يك دائره نصف النهار واقع اند ، زيرا كه تفاوت بين الطولين بغايت اندك است ، و مدينه تقريبا در شمال شرقى مكه واقع است ، و بيت المقدس در شمال غربى مدينه ، بلكه در شمال غربى مكه نيز واقع است بدين صورت ( ش 92 ) كه به هيأت نقشه جغرافيائى بدان دستور و بيانى كه در آخر درس چهل و سوم گفته ايم ، ترسيم كرده ايم .
بيت المقدس
مدينه
مكه
مشرق مغرب
( شكل شماره 92 )
قبله مدينه آن چنان كه پيغمبر اكرم ( ص ) به سوى آن نماز خوانده است تا امروز به حال خود باقى است ، و دانشمندان رياضى بزرگ كه برخى از آنان را در درس بعد نام خواهيم برد به قواعد رياضى قبله مدينه را چنان يافتند كه رسول الله آن را بدون إعمال قواعد رياضى و آلات رصدى و اطلسهاى طول و عرض بلاد و مانند آنها يافته است ، و اين ممكن نيست مگر به وحى و الهام ملكوتى .
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 671
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٦٧١