تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 88

مساهمون:

ص٨٨
پس ه و / عرض اقليم رؤيت و و ب تمام آنست . و چون د ر / مساوى ه و است هر يك از آن دو قوس عرض اقليم رؤيت است .

تبصره :

قوس را به علامت كمان كوچك بر روى حروف ارائه مى دهند ، مثلا مى نويسند ه و ، و مى خوانند قوس ه و .

تبصره :

يازده دائره عظيمه و برخى از صغيره و طايفه اى از قسى را تعريف كرده ايم ، و به برخى از مسائل هيوى متفرع بر آنها اشاراتى نموده ايم . اين دوائر عظام و صغار و قسى و تعريفات آنها بدان وجه كه گفته ايم بدون هيچ اختلافى ، اتفاقى همه دانشمندان فلكى از قديم و جديد است . و آنها را در علم فلك اهميت بسزا است چنان كه جسته جسته آشنا ميشويم . در ضبط ده دائر فلكى گفته آمد :
ده دايره كه بر فلك اثبات كرده اند
من با تو گويم ار بودت ذوق استماع
اول معدل است و سپس منطقة است و ميل
نصف النهار و مار باقطاب و ارتفاع
وسط السماء رؤيت و پس اول السموت
عرض و افق كه مختلف آمد بهر بقاع
در زنبيل فرهاد ميرزا بيت دوم و سوم چنين آمده است ( ص 227 ط 1 ) :
عرض است و ميل و دائره اول سموت
نصف النهار و مار به اقطاب و ارتفاع
وسط السماء معدل و آنگاه دائره
ديگر افق كه مختلف آمد به هر بقاع
و مقصود از دائره در بيت اخير ، عظيمه منطقة البروج است .