باقطاب اربعه متحد است لاجرم هر يك از ا ب د ب ه ب ح ب ربع دور بود .
بعنوان مزيد بصيرت عبارت شاهمير را از شرح وى بر فارسى هيئت قوشچى نقل مى كني م :
« در آفاق خط استواء هر ربعى از ارباع منطقة البروج كه متحدد بود به دو نقطه از جمله چهار نقطه كه دو از آن نقطه اعتدال باشد يكى شمالى و يكى جنوبى ، و دو از آن نقطه انقلاب بود يكى صيفى و يكى شتوى ، به مقدار ربع تمام از معدل طلوع كند از جهت آن كه نقطه اعتدال كه حد مشتركست ميان دو ربع معدل و دو ربع منطقة البروج خواه ربيعى و خواه خريفى چون به سمت راس رسد دو حد ديگر اين دو ربع كه از منطقه نقطه انقلاب شتوى و صيفى ، و از معدل نظير ايشان باشد مماس افق باشند يكى از جانب مشرق و يكى از جانب مغرب ، زيرا كه نقطتين اعتدالين كه قطبين دائره ماره باقطاب اربعه اند چون يكى از آن دو به سمت راس رسد و ديگرى لامحاله به سمت القدم بود هر آينه منطبق بر قطبين افق باشد ، پس دائره ماره هم منطبق بر افق بود لازم آيد كه قطبين بروج و نقطتين انقلابين كه دائره ماره دائما بر آن گذشته هم بر افق باشد . و چون معدل و منطقه در اينجا بر قطبين افق گذشته اند و افق بر اقطاب ايشان گذشته هر آينه تقاطع ايشان هر دو با افق در اينجا بزواياى قائمه باشد ، پس تمام ارباع منطقه و معدل كه ظاهراند در اين زمان مساوى باشند ، و ساير ارباع خفى قياسى بر اين بايد نمود چه هر گاه كه
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 464
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٤٦٤