تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
به حسب ظاهر ، وسط اقليم اول به قول غير جمهور بايد از قبيل وجه اخير باشد ، بدين معنى كه آبادانى و جمعيت مردم از اول خط استواء تا وسط اقليم اول بنابر راى جمهور كه هر دو فريق بدان اتفاق دارند ، بنابر تقريب معادل آبادانى و جمعيت با نيمه دوم اقليم اول بوده باشد . يعنى آبادى و جمعيت ارض به عرض 16 37 كه تا منتصف اقليم اول است ، به تقريب برابر با جمعيت و آبادى با نيمه دوم اقليم اول است كه درجات عرض اين نيمه يعنى از منتصف تا منتهى 3 50 مى باشد . پس خلاصه اين كه وسط ياد شده بدين معنى است كه جمعيت و آبادانى عرض 16 37 با جمعيت و آبادانى عرض 3 50 بتقريب معادل يكديگرند . مخفى نماند كه چون زمين كروى است ، اقليم اول به تقسيم جمهور نيز در طول بيشتر از اقليم دوم است ، و همچنين دوم از سوم ، و سوم از چهارم و هكذا تا اقليم هفتم كه آن از همه كوتاه تر است ، طول اقليم اول را چهار هزار فرسخ گفته اند ، و طول آخر هفتم را هزار و ششصد و بيست فرسخ . بحث تحقيقى آن به تفصيل در بيان مسافت درجات اطوال بلاد در پيش است ، و همچنين تبديل درجات به فراسخ از طول و عرض بلاد . و نيز ناگفته نماند كه در فرانسه كلمه اقليم به صورت
Climaux
كه تلفظ آن كليما و قليما است به معنى آب و هوا و ناحيه و اقليم به مفاد سرزمين بطور مطلق به كار مى رود .