بشناسد ، ليلة القدر را ادراك كرده است . و آن ، مريم - عليها السّلام - كه مادر عيسى روح اللّه است ؛ خداوند سبحان فرمود :
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِها مَكاناً شَرْقِيًّا فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُونِهِمْ حِجاباً فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا
« 1 » چه مرد و چه زن بايد خودش را تزكيه نمايد و حلقهء بندگى در گوش كند ؛ فيض حق وقف خاصّ كسى نيست ؛ به قول شيرين حكيم ابو القاسم فردوسى :
فريدون فرخ فرشته نبود * به مشك و به عنبر سرشته نبود
به داد و دهش يافت آن نيكوئى * تو داد و دهش كن فريدون توئى
در دفتر دل ، كه يكى از آثار منظوم نگارنده است ، در مقام بيان شرح صدر انسان در ترجمهء حديث مذكور ، گفتهام :
ز قرآن و ز آيتهاى قدرش * به بين اين خاكزاد و شرح صدرش
تبارك صنع صورت آفرينى * چه صورت ساخت از ماء مهينى
از اين حبّه كه رويانيد از گل * در و قرآن شود يكباره نازل
نگر در حبّهء نطفه چه خفته ست * در اين يك دانه هر دانه نهفته ست
چو تو يكدانهء هر دانه هستى * ندارد مثل تو يك دانه هستى
تبرّك از حديث ليلة القدر * بجويم تا گشايد مر تو را صدر
حديثى كان تو را آب حياتست * برايت نقل آن اينجا براتست
به تفسير فرات كوفى اى دوست * نظر كن تا در آرى مغز از پوست
امام صادق آن قرآن ناطق * يكى تفسير همچون صبح صادق
بفرمودهست و بشنو اى دل آگاه * كه ليله فاطمه ست و قدر اللّه
چو عرفانش به حق كرديد حاصل * به ادراك شب قدريد نائل
دگر اين شهر نى ظرف زمانست * كه مؤمن رمزى از معنىّ آنست
ملائك آن گروه مؤمنينند * كه اسرار الهى را امينند
مر آنان را بود در روح مؤيد * كه باشد مالك علم محمّد
مراد روح هم كه روح قدسيست * جناب فاطمه حوراى انسيست
هامش
( 1 ) - مريم 19 : 17 .