يواش او را از اجتماع به كنار مىكشاند تا مىرود به جايى كه مىخواهد خودش باشد و خودش . حتى اگر افكار درونى از گوشه و كنار برايش پيش بيايد ، آنها را طرد مىكند تا تجمّع حواس پيدا كند ؛ و تمام تعلقات را از خود القا مىكند و اسقاط مىنمايد تا صافى و خالص بشود خودش ، و يك توحّد روحانى پيدا كند كه بتواند آن كتاب را بفهمد و دريابد . چنين كتابى را مىگوييم كتاب سنگينى است . در فهم آن استاد و ارشاد و درس و بحث و فكر و تدبّر و تأمّل لازم است .
خداوند سبحان فرمود :
إِنَّا سَنُلْقِي عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقِيلًا
« 1 » اين قول ثقيل قرآن عظيم است . اين كلام الهى قول ثقيلى است كه
لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ
« 2 » و لكن انسان آن را حمل كرده است . اين قول ثقيل همان مأدبة اللّه است كه ما را دعوت بدان فرمودهاند . اين همان سفرهء پر بركت الهى است كه ما را به سوى آن خواندهاند . اگر اين لياقت را نداشته بوديم كه در كنار اين سفره بياييم و از غذاهاى روحانى آن بهره برداريم و نيروى روحى بگيريم و رشد عقلى تحصيل نماييم و استكمال وجودى پيدا كنيم يعنى به اخلاق ملكوتى متخلق شويم و به اوصاف الهى متصف گرديم ، ما را بدان دعوت نمىفرمودند و اين سفره را براى ما مهيّا نمىكردند آرى ، اين كتاب براى ما نازل شده است و اين سفره خوراك من و شماست .
تا خيال و فكر خوش بر وى زند * فكر شيرين مرد را فربه كند
جانور فربه شود ليك از علف * آدمى فربه ز عزّست و شرف
آدمى فربه شود از راه گوش * جانور فربه شود از حلق و نوش
گوش انسان دهان جان اوست ، از اين دهان مىتوانيم اين كتاب را تحصيل كنيم و اين قول ثقيل را حمل نماييم و به اسرار آن برسيم . به هر جا كه رسيدهايد اين كتاب شما را بالا مىبرد . يك آيه براى يك شخص روزنهاى است ، همان آيه براى شخص ديگر دروازهاى است ، و براى ديگرى جهانى ، و براى ديگرى
هامش
( 1 ) - مزمل 73 : 5 .
( 2 ) - حشر 59 : 21 .