14 يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوّاً لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! بعضى از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند ، از آنها بر حذر باشيد ؛ و اگر عفو كنيد و چشم بپوشيد و ببخشيد ، ( خدا شما را مىبخشد ) ؛ چرا كه خداوند بخشنده و مهربان است !
شأن نزول :
نحوهء رفتار همسر ، با خانواده و فرزندان
در روايتى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم : در مورد اين آيه « إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ . . . » فرمود :
منظور اين است : وقتى بعضى از مردان مىخواستند هجرت كنند ، پسر و همسرش دامن او را گرفته مىگفتند : تو را به خدا سوگند هجرت نكن ؛ زيرا اگر به روى ما بعد از تو بىسرپرست خواهيم شد ، لذا بعضى مىپذيرفتند و مىماندند ، آيهء فوق نازل شد و آنها را از قبول اين گونه پيشنهادها و اطاعت فرزندان و زنان در اين زمينهها برحذر داشت .
اما ، بعضى ديگر اعتنا نمىكردند و مىرفتند ، ولى به خانواده خود مىگفتند : به خدا اگر با ما هجرت نكنيد و بعداً در ( دار الهجرة ) « مدينه » نزد ما آئيد ، ما مطلقاً به شما اعتنا نخواهيم كرد ، ولى به آنها دستور داده شد كه هر وقت خانوادهء آنها به آنها پيوستند ، گذشته را فراموش كنند و جملهء « وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » ناظر به همين معنى است . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) « تفسير على بن ابراهيم قمى » ، مطابق نقل « نور الثقلين » ، ج 5 ، ص 342 ، ح 20 - همين معنى به صورت مختصرترى در « تفسير درّ المنثور » و تفاسير ديگر از « ابن عباس » نقل شده است ، ولى هيچ كدام به جامعيت روايت فوق نيست ؛ « بحار الانوار » ، ج 19 ، ص 89 .