شدن ) هستند ، با آنان قرار داد ببنديد اگر رشد و صلاح در آنان احساس مىكنيد و چيزى از مال خدا را كه به شما داده است به آنان بدهيد . و كنيزان خود را براى دستيابى به متاعناپايدار زندگى دنيا مجبور به خودفروشى نكنيد اگر خودشان مىخواهند پاك بمانند ! و هر كس آنها را ( بر اين كار ) اجبار كند ، ( سپس پشيمان گردد ) خداوند بعد از اين اجبارآنها ، آمرزنده و مهربان است . ( توبه كنيد ، تا خداوند شما را ببخشد ) !
شأن نزول :
عفّت در دوران عزوبت
بعضى از مفسران در شأن نزول اين جمله گفتهاند : « عبداللَّه بن ابى شش كنيز داشت كه آنها را مجبور به كسب درآمد برايش از طريق خودفروشى مىكرد ! هنگامى كه حكم اسلام دربارهء مبارزه با اعمال منافى با عفت ( در اين سوره ) صادر شد ، آنها به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و از اين ماجرا شكايت كردند آيهء فوق نازل شد و از اين كار نهى كرد » . « 1 »
* * *
( ( 46 ) ) لَقَدْ أَنْزَلْنا آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ( ( 47 ) ) وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ ( ( 48 ) ) وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ ( ( 49 ) ) وَ إِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ ( ( 50 ) ) أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
ما آيات روشنگرى نازل كرديم ؛ و خدا هر كه را بخواهد به صراط مستقيم هدايتمىكند !
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 76 ، ص 17 ؛ « الميزان » ، ج 15 ، ص 118 ؛ « قرطبى » ، ج 12 ، ص 254 ، با اندكى تفاوت .