يكديگر گفتند : ياران محمد صلى الله عليه و آله در ماه محرم دست به پيكار نمىزنند و جنگ را حرام مىدانند ، و به همين دليل حمله را آغاز كردند .
مسلمانان نخست با اصرار از آنها خواستند : در اين ماه حرام ، جنگ را آغاز نكنند ، ولى آنها گوش ندادند ، ناچار براى دفاع از خود وارد عمل شدند ، و مردانه جنگيدند و خداوند آنها را پيروز كرد ( نخستين آيهء فوق در اينجا نازل گشت ) . « 1 »
* * *
( ( 75 ) ) اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا وَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ ( ( 76 ) ) يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الأُمُورُ
خداوند از فرشتگان رسولانى بر مىگزيند ، و همچنين از مردم ؛ خداوند شنوا و بيناست !
آنچه را در پيش روى آنها و پشت سر آنهاست مىداند ؛ و همهء امور به سوى خدا باز گردانده مىشود .
شأن نزول :
انتخاب رسول با خدا است
به طورى كه جمعى از مفسران ، نقل كردهاند ، بعضى از مشركان مانند « وليد بن مغيره » ( كه مغز متفكر آنان محسوب مىشد ) به هنگام مبعوث شدن پيامبر صلى الله عليه و آله با تعجب و انكار مىگفتند :
أَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا :
« آيا از ميان همهء ما وحى الهى بر محمّد ( اين يتيم فقير و تهيدست ) نازل شده است » ؟ .
نخستين آيات فوق نازل شد و به آنها پاسخ گفت ( كه انتخاب انبياء و فرشتگان براى رسالت ، روى معيار شايستگى و معيار معنويت آنها بوده است ) . « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « درّ المنثور » ، ج 4 ، ص 369 ؛ « نور الثقلين » ، ج 3 ، ص 518 ؛ « الميزان » ، ج 14 ، ص 403 .
( 2 ) « تفسير قرطبى » ، و « تفسير ابوالفتوح رازى » ، و « تفسير كبير فخر رازى » ، ج 23 ، ص 69 و « تفسير روح المعانى » ، ذيل آيهء مورد بحث .