1 يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ
از تو دربارهء انفال ( غنائم ، ) سؤال مىكنند ؛ بگو : « انفال مخصوص خدا و پيامبر است ؛ پس ، از ( مخالفت ) خدا بپرهيزيد ! و خصومتهائى را كه در ميان شماست ، آشتى دهيد ! و خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد اگر ايمان داريد !
شأن نزول :
حكم انفال و غنائم
از « ابن عباس » چنين نقل شده : پيامبر صلى الله عليه و آله در روز جنگ « بدر » براى تشويق جنگجويان اسلام ، جوائزى تعيين كرد ؛ مثلًا فرمود :
كسى كه فلان فرد دشمن را اسير كند و نزد من آورد چنين پاداشى را به او خواهم داد ، اين تشويق ( علاوه بر روح ايمان و جهاد كه در وجود آنها شعلهور بود ) سبب شد سربازان جوان پيامبر صلى الله عليه و آله در يك مسابقهء افتخارآميز با سرعت به سوى هدف بشتابند .
ولى پيرمردان و افراد سالخورده در زير پرچمها توقف كردند ، هنگامى كه جنگ « بدر » پايان پذيرفت ، جوانان براى گرفتن پاداشهاى افتخارآميز خود ، به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله شتافتند ، اما پيرمردان به آنها گفتند : ما نيز سهمى داريم ؛ زيرا ما تكيهگاه و مايهء دلگرمى شما بوديم و اگر كار بر شما سخت مىشد و عقبنشينى مىكرديد ، حتماً به سوى ما مىآمديد ، در اين موقع ميان دو نفر از انصار مشاجرهء لفظى پيدا شد و راجع به غنائم جنگ با يكديگر گفتگو كردند ، آيهء فوق نازل شد و صريحاً غنائم را متعلق به پيغمبر صلى الله عليه و آله معرفى كرد كه هر گونه بخواهد با آن رفتار كند .
پيامبر صلى الله عليه و آله هم آن را به طور مساوى در ميان همهء جنگجويان تقسيم كرد ، و دستور داد : ميان برادران دينى صلح و اصلاح شود . « 1 »
* * *
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 19 ، ص 211 .