مىشود به آنكه « آفتاب برآمد » را به جانب دست چپ گيرد و « آفتاب فرو رفت » را به جانب راست و جدى را پس سر . و قبله مطلقا معلوم مىشود به محراب مسلمانان و قبور ايشان . پس اگر اعضاى وضوى او نجس باشد اوّلا آن را پاك سازد به آب پاك يعنى به آبى كه علم به نجاست آن نداشته باشد و پاك كننده يعنى آن را آب گويند .
و نجاسات ده است بنابر مشهور و اگر چه دليل نجاست بعضى واضح نيست امّا اجتناب از همهء آنها كردن خوب است :
يكى از آن بول است .
و ديگرى غايط از حيوانى كه خون روان داشته باشد و گوشت او حرام باشد و اجتناب كردن از بول و سرگين اسب و استر و خر ، اولى است و انسب .
و منى و خون از هر حيوانى كه خون روان داشته باشد و مرده از همين حيوان ، و همچنين نجس است جميع اجزاى او مگر پشم و استخوان و دندان و ناخن و مانند آن .
و سگ و خوك و كافر .
و هرچيز كه مست كند و روان باشد مثل شراب ، و آب انگور كه بجوشد غالبا كه پاك است امّا حرام است .
و هرچيز كه كه آن را فقاع گويند و طهارت آن معلوم نباشد .
پس وضو سازد به آب مذكور مباح ، يعنى ملك او باشد يا ملك كسى نباشد يا صاحب رخصت داده باشد ، در مكان مباح به معنى مذكور .
و نيت چنين كند كه وضوى واجب حلال سازندهء نماز برطرفكننده مانع مىكنم از براى خداى تعالى ، و دور نيست كه اكتفا بر « وضو مىكنم براى خدا » توان كردن و همچنين در ساير نيات ؛ امّا أوّل ، اولى و انسب است .
هفده رساله ( عربى وفارسى ) ( به ضميمه چهار رساله از ديگران ) — صفحة 378
مساهمون: المحقق الأردبيلي
ص٣٧٨