بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد للّه ربّ العالمين و صلاته على خير خلقه محمّد و آله صلوات اللّه عليهم أجمعين
امّا بعد مكلّف يعنى انسان عاقل و بالغ . و مشهور آن است كه بلوغ حاصل مىشود در مرد به بيرون آمدن منى و به ظاهر شدن موى درشت بر زهار يا به تمام شدن سال پانزدهم از عمر او و احتمال دارد كه به شروع در سال پانزدهم بلكه به شروع در سال چهاردهم متحقّق شود ، و در زن به حاصل شدن هريك از دو سبب اوّل [ و ] به آمدن خون حيض يا تمام شدن سال نهم عمر او و شروع كردن در سال دهم .
[ و ] بايد كه منتظر اوقات عبادات باشد مثلا چون اوّل وقت ظهر درآيد و آن معلوم مىشود به آنكه اگر در عراق عرب باشد كه كوفه و حوالى آن است و آنچه در حكم آن باشد از عراق عجم « 1 » و خراسان و فارس و آذربايجان چون روى به قبله ايستد آفتاب بر ابروى راست او ميل كند و قبلهء اين بلاد معلوم
هامش
( 1 ) - « عراق عجم ناحيهاى است در مركز ايران شامل ايالات و ولايات مركزى واقع بين اصفهان و همدان و تهران و مشتمل بر شهرهاى ذيل : كرمانشاهان ، همدان ، ملاير ، اراك ( سلطانآباد ) ، گلپايگان و اصفهان در مقابل عراق عرب » ( « فرهنگ معين » ، ج 5 ، ص 1167 ) .