22 / 39
دستورى جهاد داده شد آنان را كه كفّار به ايشان جنگ مىكنند بسبب آنكه ايشان مظلوم شدند و هر آئينه خدا بر نصرت دادن ايشان تواناست ( 39 )
22 / 40
آنان كه بيرون آورده شد ايشان را از خانههاى ايشان به غير حق ليكن بسبب آنكه مىگفتند پروردگار ما خدا است و اگر نبودى دفع كردن خدا مردمان را بعض را بدست بعضى ويران كرده مىشد خلوتهائى رهبانان و عبادتخانههاى نصارى و عبادتخانههاى يهود و عبادتخانهاى مسلمانان كه ياد كرده مىشود در آن نام خدا بسيارى و البته نصرت خواهد داد خدا كسى را كه قصد نصرت دين وى كند هر آئينه خدا توانا غالب است نصرت خواهد داد ( 40 )
22 / 41
آنان را كه اگر دسترس دهيم ايشان را در زمين برپادارند نماز را و بدهند زكات را و بفرمايند به كار پسنديده و منع كنند از كار ناپسنديده و خدا راست نهايت همه كار ( 41 )
شرح
أُذِنَدستورى داده شد كارزار كردنلِلَّذِينَ يُقاتَلُونَمر آنان را كه خواهند كه كارزار كنند با كافرانبِأَنَّهُمْ ظُلِمُوابسبب آنكه ستم رسيده شدهاند و جفاى دشمنان بسيار كشيده و حفص رح بفتح تا مىخواند يعنى آنان را كه كافران با ايشان مقاتله مىكنند دستورى داديم كه قتال كنندوَ إِنَّ اللَّهَو به درستى كه خداى تعالىعَلى نَصْرِهِمْبر يارى دادن مظلومان كه اصحاب پيغمبر عليهالسلاماندلَقَدِيرٌهر آئينه توانا استالَّذِينَ أُخْرِجُواآنان كه بيرون كرده شدهاندمِنْ دِيارِهِمْاز سراهاى خود كه در مكه داشتندبِغَيْرِ حَقٍّبه ناحق يعنى مستوجب اخراج نبودند به حقيقت و چيزى از ايشان صادر نشده بود كه سبب بيرون كردن بودىإِلَّا أَنْ يَقُولُوامگر آنكه مىگفتندرَبُّنَا اللَّهُپروردگار ما خداى است و به يگانگى حضرت او اقرار مىكردندوَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَو اگر نه دفع كردن خداى بودى مردمان رابَعْضَهُمْ بِبَعْضٍبعضى را از ايشان به بعضى يعنى به غلبه مؤمنان بر كافرانلَهُدِّمَتْهر آئينه ويران كرده شدى به استيلاى كافران بر اهل مللصَوامِعُصومعههاى راهبانوَ بِيَعٌو كليسههاى ترسايانوَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُو كنشتهاى جهودان و مسجدهاى مسلمانان كه همه هموارهيُذْكَرُ فِيهَاياد كرده مىشود در ان مساجد و گفتهاند در جميع بقاع مذكورهاسْمُ اللَّهِ كَثِيراًنام خداى تعالى بسياروَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُو به راستى كه يارى دهد خداى تعالىمَنْ يَنْصُرُهُكسى را كه دين او را يارى مىدهدإِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّبه تحقيق كه خداى تعالى توانا است بر نصرت مؤمنانعَزِيزٌغالب است بر همه كس و همه چيز هرك را خواهد غلبه دهد خداى درين آيت وعده داد مظلومان صحابه رض را به نصرت و بدان وفا كرد كه اموال و ديار قياصره و اكاسره بديشان ارزانى فرمود پس ديگرباره در صفت مأذونان بقتال مىگويدالَّذِينَآنانند كه به رحمت شاملهإِنْ مَكَّنَّاهُمْاگر جاى دهيم ايشان رافِي الْأَرْضِدر زمين و دستگاه و اختيار يابندأَقامُوا الصَّلاةَبهپاى دارند نماز را به جهت تعظيم منوَ آتَوُا الزَّكاةَو بدهند زكات مال را به جهت مساعدت بندگان منوَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِو بفرمايند به نيكوئى يعنى آنچه شرعا و عرفا آن را حسن گويندوَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِو بازدارند از زشتى يعنى آنچه اهل علم و فضل آن را قبيح شمرندوَ لِلَّهِو مر خداى راستعاقِبَةُ الْأُمُورِنهايت كارها يعنى سر انجام همه امور آن باشد كه او خواهد رباعىاين دولت و مالهاى هو مىخواهد * و آن گلشن و باغ و حوض و جو مىخواهداز حق همه كس حال نكو مىخواهد * آنست سر انجام كه او مىخواهد