73 / 16
پس نافرمانبردارى كرد فرعون آن پيغامبر را پس درگرفتيم او را درگرفتن سخت ( 16 )
73 / 17
پس اگر كافر مانيد چگونه در پناه شويد از روز كه اطفال را پير گرداند ( 17 )
73 / 18
آسمان شكافته باشد در آن روز هست وعدهء خدا البته كردنى ( 18 )
73 / 19
هر آئينه اين پند است پس هر كه خواهد راه بگيرد بسوى پروردگار خويش ( 19 )
73 / 20
هر آئينه پروردگار تو مىداند كه تو برمىخيزى بر نزديك به دو ثلث شب و نيمشب و ثلث شب و نيز برمىخيزند جماعه از آنان كه همراه تواند و خدا اندازه مىكند شب و روز را دانست خدا كه شما احاطه نمىتوانيد كرد قيام ليل را پس برحمت بازگشت بر شما پس بخوانيد آنچه آسان باشد از قرآن دانست خدا كه خواهند بود بعضى از شما
شرح
فَعَصىپس عاصى شدفِرْعَوْنُ الرَّسُولَفرعون در ان پيغمبر و اجابت دعوت او نكردفَأَخَذْناهُپس گرفتيم او راأَخْذاً وَبِيلًاگرفتنى سخت يعنى به آبش غرق كرديم و از راه آب به آتش برديم تهديد كفار قريش درين آيت مندرج استفَكَيْفَ تَتَّقُونَپس چگونه نگهداريد اى مشركان نفسهاى خود راإِنْ كَفَرْتُمْاگر بمانيد بكفر خوديَوْماًاز عذاب روزى كه هول آنيَجْعَلُ الْوِلْدانَگرداند كودكان راشِيباًپيران يعنى موى سر ايشان را سفيد سازد مراد كثرت هموم و غموم است چه بسيارى اندوه آدمى را زود پير گرداند و مىشايد كه مبالغه باشد در درازى آن روزالسَّماءُآسمانمُنْفَطِرٌ بِهِشكافته شود به سختى و هيبت آن روزكانَ وَعْدُهُهست وعده خداى تعالى بحدوث اين وقائع و وقوع اين حوادثمَفْعُولًابودنىإِنَّ هذِهِبه درستى كه اين آيتهاتَذْكِرَةٌپندى و عبرتى استفَمَنْ شاءَپس هر كه خواهداتَّخَذَفراگيردإِلى رَبِّهِبقرب آفريدگار خودسَبِيلًاراهى بدين موعظه آوردهاند كه بعد از نزول آيت قم الليل الا قليلا حضرت رسول صلى اللّه عليه و سلّم و صحابه رض شبها برخاستندى و چون مقادير نصف و كمتر از ان و بيشتر از ان مشتبه بودى از خوف آنكه محافظت قدر واجب مرعى نبوده باشد تا روز نماز گزاردندى تا به حدى كه قدم مبارك آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم ورم كرد و نحافت بر جسد همايونش غالب شد و منكران خداى امّا هذا فقد شقى فى ربه درافكندند حق سبحانه تعالى بعد از يك سال آن بار گران از مؤمنان برداشته آيت فرستاد كهإِنَّ رَبَّكَبه درستى كه پروردگار تويَعْلَمُمىداندأَنَّكَ تَقُومُآنكه تو برمىخيزى در شب براى نمازأَدْنىكمترمِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِاز چاردانگ شبوَ نِصْفَهُو نماز مىگذارى نيمه شبوَ ثُلُثَهُو سه يكى از وىوَ طائِفَةٌو برمىخيزند به همين منوال گروهىمِنَ الَّذِينَ مَعَكَاز آنان كه با تواند از اصحاب تووَ اللَّهُو خداى تعالىيُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَاندازه مىكند شب و روز را او مىداند مقادير ساعات آن و علم او محيط است بقيام تو هر شب بدين مقدارهاعَلِمَداند خداىأَنْ لَنْ تُحْصُوهُآنكه طاقت نداريد تقدير اوقات را و نگاه نمىتوانيد داشت -فَتابَ عَلَيْكُمْپس بازگشت بشما بعفو و تخفيف در رخصت فرمود در ترك قيام مقدرفَاقْرَؤُاپس بخوانيدما تَيَسَّرَآنچه آسان بودمِنَ الْقُرْآنِاز قرآن مراد آنست كه بگذاريد آنچه ميسر شود شما را از نماز شبعَلِمَ أَنْ سَيَكُونُداند خداى تعالى آنكه باشندمِنْكُمْاز شما .