هامش
امام حسين عليه السلام چهل ونُه وعبداللَّهبن جعفر چهل وهشت دينار .
پس آن مرد به سوى عثمان برگشت . عثمان پرسيد : « چه كردى ؟ »
سائل گفت : « از تو سؤال كردم ، پنج درهم به من دادى واز من سؤال نكردى . چون از ايشان سؤال كردم ، آن كه موى بلند در سر دارد - يعنى امام حسن عليه السلام - از من چنين سؤال كرد ومن اورا جواب گفتم . پس پنجاه دينار به من داد ، وديگرى چهل ونُه دينار ، وديگرى چهل وهشت دينار . »
عثمان گفت : « مثل اين جوانان از كجا توانى يافت ، ايشان را به علم از شير باز كردهاند . ايشان جميع خيرات وحكمتها را جمع كردهاند . »
مجلسي ، جلاء العيون ، / 404 - 405
ايضاً از حضرت امام زين العابدين عليه السلام روايت كرده است كه اعرابى به مدينه آمد كه حضرت امام حسين عليه السلام را امتحان كند . چون مىخواست داخل مدينه شود ، به دست خود استمنا كرد . جُنب شد وداخل شد . چون به خدمت آن حضرت رسيد ، فرمود : « اى اعرابى ! شرم ندارى كه با جنابت به خدمت امام خود مىآيى وبا چنان جنابتى ؟ »
اعرابى گفت : « به حاجت خود رسيدم واعجاز تورا دانستم . »
پس برگشت وغسل كرد وبه خدمت آن حضرت آمد ومسائلي كه مىخواست پرسيد .
مجلسي ، جلاء العيون ، / 515
وديگر در « بحار الأنوار » و « مناقب » ابن شهرآشوب مسطور است كه : مردى اعرابى از عبداللَّه زبير وعمرو بن عثمان از مسئله اى پرسش كرد . ايشان چون ندانستند ، پاسخ اورا به يكديگر حوالت كردند . اعرابى آزرده خاطر گشت .
فقال : « اتّقيا اللَّه فإنِّي أتيتكما مسترشداً ، أمواكلة في الدّين » .
گفت : « از خداى بترسيد ، من به نزديك شما آمدم تا مرا ارشاد كنيد وشما جواب مسألت مرا با يكديگر حوالت مىنماييد . »
گفتند : « از حسن وحسين پرسش كن . »
پس به نزد حسنين عليهما السلام آمد ، واستفتاى خويش را پاسخ گرفت . واين شعر در ثناى ايشان بگفت :« جَعَلَ اللَّهُ حرَّ وَجْهَيْكُما * نَعْلَينِ سِبْتاً يَطَأهُما الحَسَنان » 11 . قرار بدهد خداوند رخسار آن دو نفر را نعلين دباغى شده ، كه زير پا بگذارند آن دو را حسنين عليهما السلام .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيد الشهدا عليه السلام ، 1 / 108 ، ناسخ التواريخ امام حسن عليه السلام ، 1 / 170
در كتاب خصال سند به أبى عبداللَّه منتهى مىشود كه عثمان بن عفان ، بر باب مسجد نشسته بود . ناگاه مردى درآمد واز وى سؤال كرد . عثمان اورا پنج درهم بداد ، چون سائل را كافى نبود ، گفت : « مرا به مردى جواد ، دلالت كن . »