هامش
پس فرمود : « اى فرزند ! تو ولى امر منى ، بعد از من وخونخواه من وصاحب ثار منى . اگر ابن ملجم را معفو دارى ، خود دانى واگر نه به جاى آن ضرب كه مرا زد ، أو را ضربي بزن . »
آنگاه فرمود : « بنويس آنچه تو را وصيت مىكنم . »
وابتدأ فرمود :
« بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم ، هذا ما أوصى به عليّ بن أبي طالب أوصى بأ نّه يشهد أن لا إله إلّااللَّه وحده لا شريك له ، وأنّ محمّداً عبده ورسوله ، أرسله بالهدى ودين الحقّ ليُظهره على الدِّين كلّه ولو كره المشركون ، صلّى اللَّه عليه وآله [ . . . ] ، أستودعكم اللَّه وأقرأ عليكم السّلام ورحمة اللَّه وبركاته » .
خلاصهء اينكلمات به فارسي چنين است : مىفرمايد : علىبنابىطالب وصيت مىكند كه : « گواهى مىدهم به وحدانيت خدا ورسالت محمد كه خداوندش به هدايت فرستاد تا غلبه كند بر أديان ، اگر چند مشركين مكروه دارند ، وبدانيد كه نماز من وحج من وزندگانى من ومرگ من از براي خدايى است كه شريك ندارد . فرمان اين است ومن از مسلمانانم . اى حسن وحسين ! شما را وصيت مىكنم به پرهيزگارى كه دنيا را طلب مكنيد . اگر چند دنيا شما را طلب كند ودريغ مخوريد بر چيزى كه بدان دست نتوانيد يافت وبه حق سخن كنيد وكار از براي ثواب ابدى پيش داريد وستمكاره را دشمن گيريد وستم رسيده را ياور باشيد . »
آنگاه روى به امام حسن عليه السلام كرد وفرمود : « اى حسن ! تو را وهمهء فرزندان خود را وآن كس كه اين كتاب را ديدار كند ، وصيت مىكنم به پرهيزگارى واز جهان بيرون مشويد جز با دين اسلام وچنگ در عروة الوثقاى ايمان زنيد وطريق تشتت وتفرق مگيريد ! چه ، از رسول خدا شنيدم كه اصلاح ذات بين أفضل است از نماز وروزه وافساد در ميان مردم ، دين را براندازد ومردم را هلاك سازد وبا ذوى الارحام احسان كنيد تا روز جزا بر شما آسان گذرد وخداى را در حق يتيمان نگران باشيد ومگذاريد در نزد شما اسعاف حاجت خويش را مكرر سؤال كنند ! چه ، رسول خدا فرمود : آن كس كه يتيمى را عيال خويش شمارد ومستغنى دارد ، خداوندش به واجب بهشت عطا كند ، چنان كه خورندهء أموال أيتام را به نار درافكند وخداى را نگران باشيد در قرآن ومگذاريد كه در أطاعت احكام قرآن ، ديگرى بر شما سبقت گيرد .
وخداى را نگران باشيد در حق همسايگان ! چه ، رسول خداى چندان در حق ايشان به نيكويى وصيت كرد كه گمان كرديم ميراثي در حق ايشان تقرير خواهد يافت وخداى را نگران باشيد در زيارة حج وچند كه زندگانى داريد ، خانهء خداى را خالى مگذاريد ؛ زيرا كه تارك حج در اصابهء عذاب مهلت نخواهد يافت وكمتر ثوابي كه حج راست ، آمرزش گناهان سلف است وخداى را نگران باشيد در كار نماز كه أفضل اعمال واستوانهء دين است وخداى را نگران باشيد در كار زكاة كه آتش خشم خداى را بنشاند وخداى را نگران باشيد در روزهء شهر رمضان كه شما را سپرى از آتش جهنم است وخداى را نگران باشيد در حق درويشان وايشان را در معاش خويش شريك وسهيم سازيد وخداى را نگران باشيد در كار جهاد وجهاد كنيد با مال