هامش
ابوذر غفارى مى گويد : روزى نماز ظهر را با پيغمبر خوانديم سائلى از مردم تقاضاى كمك نمود ولى كسى به او چيزى نداد ، سائل دستش را به جانب آسمان بلند كرده گفت : خدايا ! شاهد باش در مسجد پيغمبر كسى به من چيزى نداد . على بن ابيطالب در حال ركوع بود با انگشتش به سائل اشاره كرد ، او انگشتر را از دست آن حضرت گرفت و رفت .
پيغمبراكرم كه جريان را مشاهده مى فرمود سرش را به جانب آسمان بلند كرده عرضه داشت : خدايا ! برادرم موسى به تو گفت : خدايا ! شرح صدرى به من عطا كن و كارهايم را آسان گردان و زبان گويايى به من بده تا سخنانم را بفهمند و برادرم هارون را وزير و كمك من قرار بده ، پس وحى نازل شد كه ما بازوى تو را به واسطه برادرت محكم مى گردانيم و نفوذ و تسلطى به شما عطا خواهيم نمود . خدايا ! من هم پيغمبر تو هستم ، صدرى برايم عطا كن و كارهايم را آسان گردان و على را وزير و پشتيبانم قرار بده ) .
ابوذر مى گويد : هنوز سخن پيغمبر تمام نشده بود كه آيه نازل گشت ( ذخائرالعقبى ، تأليف طبرى ، ط قاهره ، سال 1356 ، ص 16 ) حديث مذكور با اندكى اختلاف در درّالمنثور ، ج 2 ، ص 293 نيز نقل شده . بحرانى در كتاب غاية المرام ، ص 103 ، 24 حديث از كتب عامه و 19 حديث از كتب خاصه در شأن نزول آيه نقل كرده است . از جمله آيات اين آيه است :( الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً ).
يعنى : ( كفار امروز از برچيده شدن دستگاه اسلام نااميد شدند پس ديگر از آنان نهراسيد ولى از من بترسيد . امروز دين شما را كامل و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام رابراى شما برگزيدم ) ، ( سوره مائده ، آيه 3 ) ظاهر آيه اين است كه : قبل از نزول آيه كفار اميدوار بودند كه روزى خواهد آمد كه دستگاه اسلام برچيده شود ، ولى خداوند متعال به واسطه انجام كارى آنان را براى هميشه از نابودى اسلام مأيوس گردانيده و همان كار سبب كمال و استحكام اساس