براى ما شنيدن صداى جدال شيرهاى ( درنده ) بهتر از آواز اوست . « 18 » در اينجا باز مشاهده مىشود كه شريف رضى ، به كام شير رفتن را بهتر از صداى آواز مىداند و اين از آرمانهاى اوست . زيرا كارهاى بزرگ را دوست دارد ، كارهائى كه جز با پيشه كردن خطر و نبرد با مردان دلاور بدست نمىآيد در توصيف غزلهاى شريف رضى گفته مىشود كه :
« گام او يك بار هم نلغزيده است ، و در اين باب از پاك دامنى ، شرافت و محاسن اخلاقى منحرف نشده است » « 19 » و باز گفته مىشود :
« . . . آنچه از مجموعه اخلاق و اشعار شريف رضى دستگر مىشود اين است كه خصوصيات بالا ، وى را از سرودن نوعى غزل كه خلفا به كار مىگرفتند و چيزى شبيه به ياوهگوئى و هرزگى بود ، باز مىداشت . اين نوع غزل كه به مقام و شرافت وى لطمه مىزد هيچگاه با شاعرى او سر سازگارى نداشته است . . . » « 20 » اما در شأن توصيف باده و مجالس آواز در شعرهاى شريف رضى ، محققين مىگويند :
« اگر محرز شود كه شريف رضى مى ننوشيده ، به آواز گوش نداده ، در مجالس لهو و سرگرمى مشاركت نكرده ، نديمهاى نگرفته ، و از مجالس موسيقى سود نجسته است ، ما توصيف آن را بر او مىبخشيم . بخصوص كه دليل سرودن چنين اشعارى بر ما مجهول است و نمىتوانيم در مورد آن حكمى صادر كنيم .
از جهتى صرفا توصيف چنين مسايلى ، شخص واصف را بى اعتبار نمىكند . هر چند بر او بر چسب حاضر و شاهد چنين مجالسى مىزند . . . » « 21 » محققين همچنين مىگويند : « . . . شايسته است كه از شعر شريف رضى تجليل به عمل آوريم ، زيرا از گستاخى و لودگى ، كه در آن زمان رايج بود ، تهى است و قدر و منزلت او بالاتر از اين سخن است . اشعارش از توصيف باده خالى است و اين در حالى است كه بسيارى از شاعران كه نمىنوشيدند به توصيف آن پرداختهاند لكن شريف رضى آن را توصيف نكرده و جز در موردى كه برخى از مردم از او پرسيدهاند ، و او چند بيت در وصف آن سروده است ، شعر ديگرى ندارد . . . » « 22 » دست آخر هم وقتى مىشنويم كه شريف رضى
هامش
( 18 ) - الحضارة الاسلامية فى القرن الرابع الهجرى « تمدن اسلامى در قرن چهارم هجرت » ج 1 ص 506 چاپ بيروت 1387 هجرى .
( 19 ) - اعيان الشيعه ج 9 ص 223 .
( 20 ) - حقائق التأويل ، تأليف شيخ عبد الحسين حلى ص 106 ، مقدمه .
( 21 ) - حقائق التأويل ، مقدمه ، ص 53 .
( 22 ) - اعيان الشيعه ج 9 ص 217 .