ايام پيشين فريدون فرخ را بوذ كى به قوت و تأييد آن دشمن خذاى ضحاك مارپيكر را قهر كرد و فريدون آن نصرت ببركت آن قوت يافت و يمن « 436 » عدالت و راستى وجود و بخشش كى در طينت « 437 » او مجبول « 438 » بوذ چنانك فردوسى مىگويذ :
شعر
فريدون فرخ فرشته نبوذ * ز مشك و ز عنبر سرشته نبوذ
بداذ [ 136 ] و دهش يافت آن نيكوئى * تو داذ و دهش كن فريذون توئى
و پس ازو سعادت آن نور در دل ملك عادل فاضل و پاذشاه منصف [ 137 ] كيخسرو « 439 » نزول فرموذ و طلاوهء « 440 » آن شكوه ،
شرح
( 436 ) - يمن : بضم ، خجسته شدن و بركت و مباركى ( انندراج ) .
( 437 ) - طينت : سرشت .
( 438 ) - مجبول : بفتح اول و ضم ثالث : آفريده شده و طبعى و جبلت كرده شده ( انندراج ) .
( 439 ) - كيخسرو : فرنگيس دخت افراسياب و زن سياوش پس از آنكه شويش بفرمان افراسياب كشته شد پسرى آورد همانند سياوش ، بنام كيخسرو . افراسياب فرمان داد كه ويرا نزد شبانان بكوه فرستند تا از نژاد خود آگاه نباشد . پيران نيز چنين كرد و او را بشبانان سپرد . چون چندى برآمد پيران او را نزد خويش آورد و به مهر پرورد و آنگاه باشارت افراسياب او و مادرش فرنگيس را بگنگ دژ فرستاد تا سرانجام گيو پسر گودرز باشارت پدر عازم يافتن او در توران شد و پس از هفت سال جستوجو ويرا بيافت و با مادرش فرنگيس بايران آورد . پس از رسيدن كيخسرو بايران بر سر جانشينى او و فريبرز پسر كاوس ميان پهلوانان اختلاف افتاد و سرانجام قرار بر آن نهادند كه هركس دژ بهمن را بگشايد سزاوار سلطنت است و اين كار تنها از دست كيخسرو كه فركيان با او همراه بود برآمد .
آنگاه كيخسرو باشارت كاوس بخونخواهى پدر برخاست و پس از سالها جنگ و خونريزى افراسياب را كه آخر كار بغارى نزديك بردع پناه برده بود به يارى نيكمردى بنام هوم بچنگ آورد و او و برادرش گرسيوز را بكين پدر كشت . پس از قتل افراسياب كاوس سلطنت بكيخسرو داد و خود پس از 160 سال پادشاهى بمرد كيخسرو جهن پسر افراسياب را از بند برآورد و پادشاهى توران داد و خود پس از چندى از كار جهان غمگين شد و لهراسب را بجاى خود بسلطنت نشاند و خود با طوس و گودرز و فريبرز بكوهى ناپديد شدند .
( 440 ) - طلاوه : مثلثه - خوبى و شادمانى و پذيرائى . ( منتهى الارب ) دو معنى اول با متن تناسب دارد .
هامش
[ 136 ] - مر : زداد
[ 137 ] - ملك : منصف كامل مر : منصف داذگر .