يعنى مدافعت كند و زود متحرّك نشود و « 1 » بستهد [ 1 ] « 2 » و هر چند ميل بيشتر دارد بيشتر بستهد « 3 » و هر چند بيشتر ستهد « 4 » ديرتر جنبد ، و هر چند ديرتر جنبد زمان جنبش وى درازتر بود ، كه زود جنب [ 2 ] آن بود كه اندر زمانى و خرد راهى دراز برد ، و دير جنب [ 3 ] آن بود كه راهى كوتاه بزمانى دراز برد . پس زمانى بنهيم [ 4 ] « 5 » كه اندر وى جنبد به غير « 6 » ميل « 7 » آنچه ورا گرايستن نيست ، و زمانى بنهيم [ 5 ] كه اندر وى جنبد « 8 » آنچه ورا گرايستن است ، و شك نيست كه آن زمان گراينده درازتر بود ، و شك نيست كه زمان ناگراينده جزوى « 9 » بود از آن زمان گراينده .
اگر وهم كنيم كه يكى ديگر گراينده است كه ستهيدن وى كم از ستهيدن آن « 10 » گرايندهء پيشين است و ورا همين « 11 » جنباننده همىجنباند ، و وى اندر آن زمان جنبد كه آن جنبنده كه اندر وى ستهيدن هيچ نيست . پس جنبش ستهنده [ 6 ] و ناستهنده « 12 » از يك جنباننده بيك زمان
هامش
( 1 ) - ستهيدن - ستيهيدن - ستيزيدن ، ستيزهكردن ، نافرمانى نمودن ، لجاجت كردن ( برهان : ستيهيدن ) .
( 2 ) - سريع الحركه .
( 3 ) - بطيئ الحركه .
( 4 - 5 ) - رك :
ص 12 س 10 و ح 4 .
( 6 ) - ستيهنده - ستيزهكننده ، نافرمان ( برهان ) .
( 1 ) مك 2 : - و .
( 2 ) طم : و بستيهد ؛ س ، چه : بستيزد .
( 3 ) طم : و بستيهد ؛ س ، چه : بستيزد .
( 4 ) طم : ستيزد ؛ س ، چه : بستيزد .
( 5 ) طم : بينيم .
( 6 ) مج ، مك 2 ، س : يعنى .
( 7 ) در مك 2 مصحح روى « يعنى ميل » خط كشيده . عس : - به غير ميل .
( 8 ) طم : - به غير ميل . . . جنبد .
( 9 ) مج ، مك 1 ، مك 2 ، چخ : چيزى .
( 10 ) طم : - آن .
( 11 ) طم : - همين .
( 12 ) مك 2 ، مل ، س ، عس ، چه : ستهيده و ناستهيده .