العالم » است « 1 » . كه چنان كه از عنوان آن بر مىآيد در اين كتاب مسألهء آفرينش عالم وصدور جهان از بارى تعالى مورد بحث وتحقيق قرار گرفته است . ميرداماد اين كتاب را در ربيع الأول سال 1034 روز ميلاد پيغمبر أكرم ( ص ) آغاز ودر ششم شعبان همان سال آن را بانجام رسانده « 2 » ودر سال 1041 در نجف اشرف رخت از اين جهان فانى بربسته است .
ميرداماد على رغم توجّه خاصي كه به شيخ اشراق شهاب الدّين سهروردى خاصّه در توجّه أو به مفهوم « نور » همچون توجّه مشائيان به مفهوم « وجود » داشته وكتابهاى خود را بنامهائى كه مفهوم نور در آنها مضمر است همچون جذوات وأفق المبين وايماضات وتشريقات ومشرق الأنوار ناميده ودر اشعار خود تخلص « اشراق » را برگزيده وكتاب خود را با دعاى نور بپايان رسانيده است « 3 » ، در تحليلهاى علمي واقتباسات فلسفي به ابن سيناى مشائى متكى ومتمسك است . أو در كتاب خود نام ابن سينا را نمىبرد واز أو بعنوان رئيس فلاسفة الإسلام ، الشريك الرئيس ، الشريك الرئاسيّ ، الشريك في الرئاسة ، شيخ فلاسفة الإسلام ياد مىكند همچنان كه أبو نصر فارابى را الشريك التعليمي ، الشريك في التعليم ، الشريك المعلم مىخواند . از كتابهاى ابن سينا كه در قبسات مورد استفاده ميرداماد قرار گرفته عبارتند از : الشفاء ، الإشارات والتنبيهات ، النجاة ، التعليقات ،
هامش
( 1 ) - در كتاب عالم آراى عباسى بدين صورت آمده ولى معمولا از اين كتاب تعبير به « كتاب القبسات ، مىشود .
( 2 ) - ميرداماد مادة تاريخ سال تأليف را « بدا كتابي قبسات » ياد كرده ونيز همين تاريخ را در اين شعر دوبار آورده است :فان شئت ورخ « على لمح ومض » * وان شئت قل « كوكب الحق وامض »رجوع شود به صفحهء 484 قبسات چاپ مؤسسهء مطالعات اسلامى دانشگاه مكگيل شعبهء تهران ( تهران 1356 ) . [ مقصود چاپ أول همين كتاب است ] .
( 3 ) - مراد اين جملههائى است كه در پايان قبسات آمده است : « اللهم اهدني بنورك لنورك ، وجللنى من نورك بنورك ، يا نور السماوات والأرض ، يا نور النور ، يا جاعل الظلمات والنور ، يا نورا فوق كل نور ، ويا نورا يعبده كل نور ، ويا نورا يخضع لسلطان نوره كل نور ، ويا نورا يذل لعز شعاعه كل نور » قبسات ص 483 .