از نشانههاى الوهيّت اين است كه براى هر كسى فرشتگانى مقرّر كرده تا وى را از خطرها نگاه دارند و چون اجلش فرا رسيد او را به حال خود رها مىكنند . آيا اين امر دليل آن نيست كه رحمت خدا شامل حال ماست و او از خود ما به ما مهربانتر است . ما را حفظ مىكند ، حال آن كه ما توان آن را نداريم كه از خود دفع ضرر يا براى خود جلب منفعت كنيم . اگر بگوييم كه ما به دفاع از خود حتى در حال غفلت و ناآگاهى قادريم ، در اين صورت معلوم مىشود كه آدمى سرور خود نيست بلكه خدا سرور اوست و ولايت مطلقه دارد ، امّا با اين كه خدا حافظ آدمى است ، روا مىدارد كه عذاب و بلا به اندازهاى كه هر كسى سزاوار آن است او را بگيرد :
إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ
.
ديگر از نشانههاى خدا اين است كه ابرهايى ستبر همراه با رعد و برق پديد مىآورد تا مردم از كيفر او بترسند و به رحمتش اميد ببندند . رعد كه خدا را تسبيح مىكند ، دلهاى ما را به حركت مىآورد و عظمت پروردگار را ياد آور مىشود . راز عظمت رعد در اين است كه منقاد خدا و تسبيح كنندهء اوست و تنها رعد نيست كه تسبيح مىكند ، بلكه فرشتگانى كه مأمور رعد و ابرند نيز از ترس خدا تسبيح مىكنند :
و إنه شديد المحال - .
با وجود اين همه آيات الاهى آيا آدمى خدا را كافر مىشود و شرك مىورزد . اگر آدمى خداى يگانه را بشناسد به نيكيها توفيق مىيابد و اگر شرك ورزد به نيكيها و نيز فرجام خوشى نمىرسد / 306 و خدايان او را از تشنگى نمىرهانند .
دليل ديگر بر علم و قدرت الاهى اين است كه دعوت مؤمن را اجابت مىكند ، زيرا خواستهء وى را مىداند و بر اجابت آن تواناست ، امّا خدايان از آگاهى به نهفتههاى نفس آدمى و نيز از اجابت خواستههايش ناتوانند .
شرح آيات :
علم خدا
[ 8 ] اگر آدمى بداند كه خدايش به همه چيز آگاه است با رحمتش آرامش