مىگيرد و از عذابش مىهراسد ، زيرا وقوف دارد به اين كه خدا از حركات و سكنات و نهان و آشكار او با خبر است و از اين رو آيين و رفتارش صلاح مىپذيرد . آيات قرآن مكرّرا ما را به اين بينش يادآور مىشود ، چرا كه از آن ناآگاهيم و در تصوّر ما نيست ، و همين ناآگاهى مستقيما ما را به انحراف مىكشاند . علم خدا فراگير است و مراحل زيست آدمى را از حالت جنينى تا زمان ولادت مىداند .
اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثى وَ ما تَغِيضُ الْأَرْحامُ
- خدا مىداند كه هر مادهاى در رحم چه دارد و در رحمها چه از آن مىكاهد و چه بدان مىافزايد . » خداوند آگاه است كه جنين نر است يا ماده ؟ سعيد خواهد بود يا شقى ؟
صفات و حالات جنين را از دوران باردارى زن تا موقع زادن مىداند ، چنان كه او را سير و سيراب مىكند .
در توحيد مفضّل از امام صادق ( ع ) آمده است : « در حالات گوناگون جنين بينديش . آيا در صورتى كه اهمالى روى دهد سلامت حفظ مىشود ؟ اگر خون در رگهاى جنينى كه در رحم است جريان نيابد همچون گياه كه آب به آن نرسد ، پژمرده و خشك نخواهد شد ؟ ! » .
در جايى ديگر مفضّل از امام مىخواهد حالات گوناگون رشد و نموّ بدنها را / 307 تا آن گاه كه به تمام و كمال برسد ، بيان كند . امام مىفرمايد : « نخست خداوند جنين را در رحم مادر صورت مىدهد چنان كه چشمى آن را نمىبيند و دستى به آن نمىرسد . سپس به تدبير الاهى بچهاى زاده مىشود كه درست اندام است و آنچه را براى آدمى ضرورى است دارد از قبيل امعا و احشاء سالم و اعضا و آنچه در تركيب اعضاست از استخوانها ، گوشت ، پيه ، پى ، مغز ، رگها و غضروفها ؛ و چون به دنيا آمد مىبينى كه همهء اندامها رشد مىكنند حال آن كه وى شكل و هيئتى ثابت دارد بى افزونى و كاستى تا آن كه به حدّ رشد مىرسد . « 9 » خداوند به همهء چگونگيهاى جنين آگاه است و كاستيها و فزونيها را نيز
هامش
( 9 ) - بحار ، ج 3 ، ص 117 - 119 .