مىداند ، يعنى آنچه خلقتش ناقص باشد و سقط شود يا آنچه زيادتى در شمارش يا اعضا داشته باشد .
در تفسير عيّاشى به نقل از امام صادق ( ع ) نقل شده كه « مراد از « ما تحمل كلّ أنثى » نر و ماده ، و مراد از
ما تَغِيضُ الْأَرْحامُ
بچهاى است كه كمتر از نه ماه در رحم بماند و سقط شود و مراد از « ما تزداد » بچّهاى كه بيش از نه ماه بماند و در همان حال خون از رحم زن باردار بيرون آيد » . و برخى « ما تغيض » را به سقط شده و « ما تزداد » را به نر و ماده جمعا معنى كردهاند .
وَ كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدارٍ
- هر چيز نزد او به اندازه است » .
هر چيزى در اين جهان حدّى محدود و اندازهاى معيّن دارد و ما به سبب ناآگاهى از اين حدها و اندازهها در اشيا به بزرگى و كوچكى و درازى و كوتاهى قائل مىشويم ، امّا با ژرف نگرى پى مىبريم به اين كه مثلا / 308 گرماى بدن انسان اندازهاى معيّن و كوهها اندازه و وزنى مشخّص دارند . بلكه هر فلزّى را جرم مخصوص معيّنى است و حتى هوا و نور هم وزن و مقدار دارد .
نمادهاى علم خدا
[ 9 ]
عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
- يعنى براى خدا نهان مانند آشكار است » .
و هر دو در ظهور برابرند .
الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ
- آن خداى بزرگ متعال » .
خدا بزرگتر از آن است كه وصف شود . معمولا اشيا را بر حسب بزرگ بودن بر يكديگر تفضيل مىدهند و در صورتى كه از يك جنس باشند با برخى مقايسه مىكنند امّا خدا از جنس اشيا نيست بلكه او آفريننده و اشيا آفريدگاناند . در حديث آمده است : مردى نزد امام صادق ( ع ) تكبير گفت . امام پرسيد : « اللَّه اكبر من اىّ شىء ؟ » . مرد گفت : « از همه چيز » . فرمود : « او را محدود كردى » ! گفت :
« چگونه بگويم ؟ » فرمود : « قل اللَّه اكبر من ان يوصف » . در حديثى ديگر آمده :
وقتى آن مرد در پاسخ امام گفت : « اللَّه اكبر من كلّ شىء » ، امام پاسخ داد : « آيا