باشند ، و داستان برگرفته از تورات است » « 1 » .
در داستان شيرين و دلپذير « يوسف » نيز كه اخبار جعلى فراوان به چشم مىخورد و گاهى رواياتى عرضه شده است كه بههيچ روى شايستهء مقام آن پيامبر بزرگ نيست ، علّامه طباطبايى به گونهاى دقيق همه را به نقد كشيده ، و چهرهء ناب حق را نشان داده است ، و در موردى فرمودهاند :
« اعتماد افراطى اينان - مفسّران - به روايات باعث شده است كه اينان گرفتار اسرائيليات شده به اخبار موضوع و مجهولى كه دستهاى پليد و تحريفگر در ميان روايات ما وارد ساختهاند اعتماد كنند » « 2 » .
و در آغاز تحليل داستان ذوالقرنين نوشتهاند :
روايات منقول از شيعه و سنّى از پيامبر و ائمه عليهم السّلام و اقوال نقل شده از صحابه و تابعان در ابعاد و اطراف قصه بهگونهاى شگفتانگيز مخالف هم ، و معارض با يكديگرند . و شگفتانگيزتر اخبارى است كه قرائن موجود نشان مىدهد كه از عالمان يهود امثال ، وهب بن منبه و كعب الاحبار و . . . گرفته شده است . » « 3 »
اين قسمت از تفسير الميزان چنانكه پيشتر گفتيم از بزرگترين خدمات علّامه طباطبايى به جريان تفسيرنگارى است . و بهترين نمونهء نقد و بررسى عالمانه از آثار و اخبار نقل شده از مفسّران پيشين بهشمار مىآيد .
هامش
( 1 ) الميزان ؛ ج 1 ، ص 140 .
( 2 ) همان ؛ ج 11 ص 134 .
( 3 ) همان .