مغتنمى است ، « 1 » كه تفصيل آن در اين مقاله نمىگنجد .
* فهرستى از عناوين اجتماعى
همانگونه كه اشاره شد ، يادكرد مباحث اجتماعى تفسير الميزان و تحليل آنها نياز به كتابى مستقل دارد و جا دارد كه محققانى اين مباحث را بهطور كامل استخراج و دستهبندى كنند و آراى علّامه را بهطور مقايسهاى مطرح نمايند . اما اطلاع از سرفصلها و عناوين مهم مباحث اجتماعى در اين مختصر ، خالى از لطف نيست .
ازاينرو ضمن ذكر اين عنوانها و آدرس مباحث آنها ، علاقمندان بهاين سنخ از مباحث را به تفسير الميزان ارجاع مىدهيم .
لازم به يادآورى است كه اين عنوانها از فهرست تفسير الميزان به نام « مفتاح الميزان » اثر آقاى ميرزا محمد انتخاب شده است و با چاپ ترجمه فارسى انتشارات رجا انطباق دارد . گرچه فهرست ديگر از چاپ جامعه مدرسين ( فارسى و عربى ) وجود دارد ، اما هدف از ذكر اين محورها بيشتر آشنايى خوانندگان فارسىزبان ، با بحثهاى اجتماعى علامه طباطبايى است ، نه ارجاع به همه چاپهاى كتاب .
از مباحث قابل توجه در مجلّد اوّل الميزان ، ضرورت وجود قوانين در جامعه ، نقش و اهميّت قوانين جزايى در پيشگيرى از جرم ، جايگاه قبيله در ميان مسلمانان و تأثيرى كه از نظر اجتماعى در همسو كردن دلها و ايجاد وحدت قلوب و وحدت امت اسلام فراهم مىسازد ، مشكل خرافات در جوامع انسانى ،
هامش
( 1 ) همان ؛ ج 4 ص 182 .