غلام همت آنم كه زير چرخ كبود * ز هرچه رنگ تعلق پذيرد آزاد است
انسان بايد با دو جناح ملكوتى و لاهوتى خود كه دو بال قوهء نظرى و قوهء عملى اويند از حضيض ناسوت به اوج عالم قدس پرواز كند . به قول متأله سبزوارى :
يبدو جناحا العقل عن لاهوت * ياوى لاوج القدس من ناسوت
ولى تعلقات به امور مادى مانع اين طيران مىگردد ، يعنى مانع رسيدن انسان از قوه به فعليت و از نقص به كمال مىشود . و هرآنچه رهزن انسان در راه استكمال وجودى او مىشود آن بت اوست . حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام فرمود :
هرآنچه ترا از خدايت باز مىدارد آن بت تو است . نيتهاى پليد و بد آنچنان انسان را مىشوراند و آشفته و درهم و برهم مىكند و از اعتدال و استقامت باز مىدارد كه حتى در خوابهايش اثر مىگذارد ، خوابهائى كه مىبيند همه آشفته و كج و معوج خواهد بود . ما به حق آفريده شديم و دار هستى همه به حق آفريده شده است . ما آفريدههاى خوب و پاك را بد پيوند مىدهيم ، تمام اين بدىهائى كه پيش مىآيد ناشى از همان پيوند دادن بد ما است .
الحمد لله كه معلم و مربى و معدات و ممدات سرمايهء كسب و كار داريم ، و هم از بركت انقلاب عظيم شكوهمند اسلامى ما ، استعدادها و فطرتها ، خاصه جوانان ما پژوهش و خواهش كمالات انسانى خود را نشان دادهاند و سخت تشنهء آب حيات معارف حقهاند ؛ غرض اينكه ما بايد خودسازى را در رأس ساير امور قرار دهيم . اين همه انزال كتب و ارسال رسل و مسجد و محراب و منبر و مدرسه و حوزه و دانشگاه و گفت و شنود و قلم و تعليم و تعلم ، مقدمات هستند و اصل ذو المقدمه