چكيده
مقولهء كيف عرضى است كه ذاتا نه قسمتپذير است و نه نسبتپذير و آن را به چهار قسمت تقسيم مىكنند :
1 - كيفيات نفسانى : كه همان كيفيات عارض بر نفس مىباشند ، مانند علم ، اراده ، ترس و شجاعت ؛
2 - كيفيات ويژهء كميّات : ( 1 ) مانند استقامت كه ويژهء كمّ متصل است و همينطور فرد بودن كه از كيفيات مختص به كمّ منفصل است ؛
3 - كيفيات استعدادى : كه به آن قوة ( - مقاومت در برابر عامل مؤثر ) و لاقوة ( - عدم مقاومت ) نيز گفته مىشود ، مانند آمادگى زياد براى اثرپذيرى ، مثل نرم بودن ؛
4 - كيفيات محسوس كه توسط حواس پنجگانه درك مىشوند . اينها نيز خود به دو قسم تقسيم مىشوند :
1 . كيفياتى كه زود بر طرف مىشود ، مثل زردى چهرهء انسان بر اثر ترس كه انفعالات ناميده مىشود ؛
2 . كيفياتى كه ثابتاند ، مانند زردى طلا و شيرينى عسل .
پرسش
1 . مقولهء كيف را تعريف كنيد .
2 . اقسام كيف را با ذكر مثال نام ببريد .
3 . كيف نفسانى را با ذكر مثال نام ببريد .
4 . اقسام كيف مخصوص به كميات را بيان كنيد .
5 . كيفيت استعدادى را با ذكر مثال تعريف كنيد .
6 . كيف استعدادى چه نسبتى با هيولاى اولى دارد ؟
7 . اقسام كيف محسوس را بيان كنيد .
هامش
( 1 ) - آن دسته از كيفيات هستند كه به واسطهء كميّت بر جسم عارض مىشوند ؛ يعنى ابتدا كمّيت به آنها متصف مىشود و سپس جسم به دليل كميتش به آنها متصف مىگردد .