شرح مطالب :
فهرست مطالبى كه در اين فصل مورد بررسى قرار گرفتهاند ، عبارت است از :
الف - اجزاء ماهيت نوعيه ، در خارج متحد و در ذهن مغاير با يكديگرند .
ب - مركب بر دو قسم است : 1 - حقيقى 2 - غيرحقيقى ، مركب حقيقى آن است كه اجزاء آن به يكديگر نيازمند بوده و از تركيب اجزاء ، امر ثالثى بوجود مىآيد كه اثر خاصى بر آن مترتب مىگردد ، كه مغاير با اثر هريك از اجزاء مىباشد .
ج - تركيب ميان ماده و صورت اتحادى است نه انضمامى .
د - ماهيات نوعيه دوگونهاند : 1 - مجرد 2 - مادى .
در ماهيات نوعيّه مادى ، كثرت فردى امكانپذير است ، ولى درمورد ماهيات نوعيه مجرده ، كثرت فردى ممكن نيست و نوع هريك از آنها منحصر در يك فرد است .
ه - وجود امكان استعدادى ، مستلزم وجود ماده است و در موجودات مجرد ، امكان استعدادى راه ندارد .
از اين مطلب پنجگانه ، مطلب اول و دوم و چهارم به مقدار لازم در متن بيان گرديده و در بخش ترجمه آنها را توضيح داديم .
و مطلب سوّم ، مطلب دقيقى است كه در مباحث مربوط به ماده و صورت در مرحله هفتم خواهد آمد . و مطلب اخير هم در مباحث مربوط به قوه و فعل در مرحله دهم مطرح خواهد شد و دربارهء هريك در جاى خود بحث لازم را خواهيم نمود .
( انشاء اللّه ) .
* * *