منشاء اشتباه چيست ؟ به نظر مىرسد اين اشتباه از آنجا پيدا شده كه در سخنان فلاسفه لزوم نيروى محرّكه را ديدهاند و پنداشتهاند كه مقصود فلاسفه از نيروى محركه ، نيروهاى خارجى وارد بر جسم است كه مورد توجه علماى طبيعى و فيزيك است . آنچه فيزيك ( يا طبيعيات ) جديد به ثبوت رسانيده است ، عدم نيازمندى حركت است به نيرويى كه از خارج بر جسم وارد شده باشد ، اما بىنيازى حركت از نيروى داخلى و ذاتى جسم و اينكه اساسا آيا هرجسمى داراى يك نيروى داخلى و ذاتى هست يا نيست نه موردنظر فيزيك است و نه مىتواند باشد « 1 » .
* * *
هامش
- فرمودهاند كه به جهت رعايت اختصار نقل نگرديد به مدرك قبل ص 131 - 123 مراجعه نمائيد .
( 1 ) شرح منظومه ( مختصر ) ، ج 2 ، ص 51 .