بين صوتهاى نامربوط گم شود . قرآن اين جريان را در آيه
لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ . . .
« 1 » حكايت فرموده است . و گاهى مىشد كه در هنگام شنيدن صوت قرآن سوت مىزدند ، و بسا مىشد كف مىزدند ، و بسا مىشد صداهاى دسته جمعى در مىآوردند تا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را در خواندن آن دچار اشتباه سازند ، لذا خداى تعالى در آغاز بعضى از سورههاى قرآن اين حروف را نازل كرد تا آنها را ساكت كند ، چون وقتى اين حروف را مىشنيدند به نظرشان عجيبوغريب مىآمد و به آن گوش فرا داده دربارهاش فكر مىكردند ، و همين اشتغالشان به آن حروف از جاروجنجال بازشان مىداشت ، و در نتيجه صداى قرآن به گوششان مىرسيد .
11 . اين حروف از قبيل شمردن حروف الفباء است مىخواهد بفهماند كه اين قرآنى كه تمامى شما مردم عرب را از آوردن مثلش عاجز كرده ، از جنس همين حروفى است كه مدام با آن محاوره و گفتگو مىكنيد و در خطبهها و كلمات خود به كار مىبنديد ، پس بايد از اينكه نمىتوانيد مثل آن را بياوريد ، بفهميد كه اين كلام از ناحيه خداى تعالى است ، و اگر در چند جا و چند سوره اين حروف تكرار شده ، براى اين بوده كه همهجا محكمى برهان را به رخ كفار بكشد . اين تفسير از قطرب روايت شده ، و ابو مسلم اصفهانى هم همين وجه را اختيار كرده ، و بعضى از مفسرين قرون أخير نيز بدان تمايل كردهاند « 2 » .
هامش
( 1 ) . سوره فصلت : 26 .
( 2 ) . مجمع البيان : 1 / 32 - 33 .